Kenmerken van de technische arbeidsmarkt

In Nederland hebben in 2019 1.582.000 mensen een technisch beroep. Het aantal mensen met een technisch beroep is gestegen met 3,6% (55.000 personen) ten opzichte van 2018.

Een deel van de mensen met een technisch beroep werkt in een technische sector. Wat zijn de technische sectoren met het grootste aantal werkzame technici? Wat zijn de meest voorkomende technische beroepen? Hebben personen met een technisch beroep een technische opleiding gehad? Op welk niveau zijn de meeste technici opgeleid? Wat is de verhouding tussen mannen en vrouwen in de techniek? Hoe is de leeftijdsverdeling van technici in verschillende sectoren? In welke niet-technische beroepen werken mensen met een technische opleidingsachtergrond relatief vaak? En in welke sectoren is dat?

Op deze pagina vindt u informatie over kenmerken van de technische arbeidsmarkt en van de personen die een technisch beroep hebben en/of technische opleiding hebben gehad.

Bron van alle cijfers op deze pagina is het CBS maatwerk 'Arbeidsdeelname van technici, 2013-2019'. Toelichting, definities en afbakeningen van opleidingen, beroepen en sectoren zijn te vinden in het maatwerk.

loading...

Ontwikkeling aantal personen met een technisch beroep

In de periode 2013 tot 2019 is het aantal personen met een technisch beroep toegenomen met 187.000. In 2013 hadden naar schatting 1.395.000 personen een technisch beroep. In 2019 was dit toegenomen naar 1.582.000 personen. Dat is een stijging van 13,4%. In 2019 is ten opzichte van het jaar ervoor (2018) het aantal personen met een technisch beroep toegenomen met 3,6% (55.000 personen).

Onder vrouwen is het aantal in een technisch beroep toegenomen van 162.000 in 2013 naar 219.000 in 2019. Dit is een toename van 35%. Onder mannen is het aantal met een technisch beroep met 11% toegenomen van 1.233.000 in 2013 naar 1.363.000 in 2019.

loading...

Ontwikkeling aantal personen naar type technisch beroep

Het aantal personen in ICT beroepen en overige technische beroepen is toegenomen sinds 2013.1 Het gaat in ICT beroepen om 110.000 banen en bij overige technische beroepen om 81.000 banen. Het aantal personen in een technisch ambacht is ongeveer gelijk gebleven in de periode 2013-2019.

 

Het laatste jaar is het aantal personen in een technisch ambacht iets hoger dan het afgelopen jaar, 621.000 in 2019 tegenover 613.000 in 2018. Voor ICT beroepen en overige technische beroepen geldt ook een toename in het afgelopen jaar. In 2019 waren er 386.000 personen met ICT beroepen, tegenover 357.000 in 2018. Het aantal personen met overige technische beroepen was 575.000 in 2019, ten opzichte van 557.000 in 2018.

Onder vrouwen is sinds 2013 wel het aantal personen in ieder type technisch beroep toegenomen. Het aantal vrouwen in ICT beroepen is relatief het meest toegenomen, van 36.000 in 2013 naar 62.000 in 2019. Dat is een toename van 72%.

Qua opleidingsachtergrond is het aantal personen in technische beroepen dat lager of middelbaar opgeleid is, ongeveer gelijk gebleven. Onder hoogopgeleiden met een technisch beroep is het aantal personen in ICT beroepen en overige technische beroepen flink toegenomen. Het aantal hoogopgeleide ICT’ers is gestegen van 166.000 in 2013 tot 249.000 in 2019. Een toename van 50%. Het aantal hoogopgeleiden in overige technische beroepen is gestegen van 183.000 in 2013 tot 253.000 in 2019, een toename van 38%.

Als onderdeel van de stijging van het aantal ICT beroepen is het aantal software- en applicatieontwikkelaars toegenomen sinds 2013. Het gaat naar schatting om een toename van 37% in het aantal personen dat werkt als software- en/of applicatieontwikkelaar. In 2019 hebben zo’n 253.000 personen dit beroep, ongeveer 86.000 meer personen dan in 2013.2

  • 1. De indeling van beroepsgroepen in verschillende typen (ICT, overig technisch en ambacht), zijn te vinden in het CBS maatwerk.
  • 2. Berekend uit het percentage software- en applicatieontwikkelaars onder de werkzame personen in technische beroepen.
loading...

DE MEEST VOORKOMENDE TECHNISCHE BEROEPEN

De meest voorkomende technische beroepen waarbinnen personen werkzaam zijn, per opleidingsniveau:

·Hoger opgeleiden: software- en applicatieontwikkelaars, ingenieurs (geen elektrotechniek)1, technici bouwkunde en natuur, architecten, databank- en netwerkspecialisten, biologen en natuurwetenschappers en gebruikersondersteuning ICT (samen 84% of 459.000 personen).

·Middelbaar opgeleiden: elektriciens en elektronicamonteurs, software- en applicatieontwikkelaars, technici bouwkunde en natuur, productiemachinebedieners, timmerlieden, automonteurs en machinemonteurs (samen 45% of 297.000 personen).

·Lager opgeleiden: timmerlieden, hulpkrachten bouw en industrie, bouwarbeiders ruwbouw, productiemachinebedieners, elektriciens en elektronicamonteurs, automonteurs en bouwarbeiders afbouw (samen 53% of 183.000 personen).

  • 1. Ingenieurs (geen elektrotechniek): Deze beroepsgroep omvat de industrieel ingenieurs en productie-ingenieurs, weg- en waterbouwkundigen, milieutechnologen, werktuigbouwkundigen, chemisch ingenieurs, mijnbouwkundigen, metaalkundigen en materiaalkundigen.
loading...

Landelijk

LANDELIJK

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

Van de 1.582.000 personen met een technisch beroep is 51,8% (820.000 personen) werkzaam in één van de zeven technische sectoren. Dit percentage is de afgelopen jaren licht afgenomen. Het is 4,6 procentpunt lager dan in 2013; toen werkte 56,4% van de personen met een technisch beroep in een technische sector. De bouw- en metaalindustrie blijven net als de voorgaande jaren de twee grootste sectoren. Zij vertegenwoordigen samen 53,4% van het aantal technische beroepen binnen de technische sectoren.1

  • 1. Door tussentijdse afronding tellen percentages in de grafiek niet altijd op tot 100%.
loading...

Noordwest

LANDSDEEL NOORDWEST

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

In landsdeel Noordwest zijn 389.000 mensen actief in een technisch beroep. 45% van deze groep is actief in een van de technische sectoren. De bouw is met een aandeel van 33% binnen de technische sectoren, de sector waarin de meeste personen werkzaam zijn. Op een tweede plek staat de ICT-sector met een aandeel van 24%. Dit ligt ruim boven het landelijke aandeel van 15%.

loading...

Noord

LANDSDEEL NOORD

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

In landsdeel Noord zijn 154.000 mensen actief in een technisch beroep. 58% van deze groep is actief in een van de technische sectoren. De bouw is met een aandeel van 35% binnen de technische sectoren, de sector waarin de meeste personen werkzaam zijn. Op een tweede plek staat de metaalsector met een aandeel van 22%.

loading...

Oost

LANDSDEEL oosT

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

In landsdeel Oost zijn 306.000 mensen actief in een technisch beroep. 55% van deze groep is actief in een van de technische sectoren. De bouw is met een aandeel van 32% binnen de technische sectoren, de sector waarin de meeste personen werkzaam zijn. Op een tweede plek staat de metaalsector met een aandeel van 23%.

loading...

Zuidoost

LANDSDEEL zuidoost

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

In landsdeel Zuidoost zijn 299.000 mensen actief in een technisch beroep. 58% van deze groep is actief in een van de technische sectoren. De metaalindustrie is met een aandeel van 31% binnen de technische sectoren, de sector waarin de meeste personen werkzaam zijn. Op een tweede plek staat de bouw met een aandeel van 26%.

loading...

Zuidwest

LANDSDEEL zuidWEST

VERDELING BANEN PER TECHNISCHE SECTOR

In landsdeel Zuidwest zijn 432.000 mensen actief in een technisch beroep. 50% van deze groep is actief in een van de technische sectoren. De bouw is met een aandeel van 36% binnen de technische sectoren, de sector waarin de meeste personen werkzaam zijn. Op een gedeelde tweede plek staan de metaal- en ICT-sector met een aandeel van 15%.

loading...

Verdeling technische beroepen per sector naar achtergrondkenmerken

Er is variatie in het opleidingsniveau van werknemers in verschillende sectoren. Van de personen in de ICT-sector met een technisch beroep is 68% hoogopgeleid. De bouw en overige industrie zijn sectoren met relatief weinig hoogopgeleide personen met een technisch beroep (respectievelijk 11% en 13%).

Het aandeel vrouwen binnen de groep werkzame personen met een technisch beroep is nog steeds het hoogst binnen de voedingsmiddelenindustrie (25%), terwijl het aandeel vrouwen binnen de groep werkzame personen met een technisch beroep het laagst is binnen de bouw (2%).

Voor de leeftijdsverdeling van werkenden in een technisch beroep geldt dat de ICT-sector afwijkt ten opzichte van de andere sectoren. In de ICT-sector werken relatief jonge mensen; 41% van degenen met een technisch beroep is jonger dan 35 jaar en 9% is 55 jaar of ouder. Voor de meeste sectoren geldt dat van degene met een technisch beroep ongeveer 30% jonger is dan 35 jaar en ongeveer 20% 55 jaar of ouder.

loading...

Ontwikkeling aantal personen met een technische baan per sector, ten opzichte van 2013

De afgelopen jaren hebben verschuivingen plaatsgevonden in de technische banen van verschillende sectoren. In de grafiek is de ontwikkeling per sector ten opzichte van 2013 weergegeven. Opvallende stijger is de ICT-sector, met een toename van 39% in aantal technische banen. Het gaat in absolute aantallen om 34.000 meer personen met een technisch beroep in de ICT-sector in 2019 ten opzichte van 2013.1

De energie en delfstoffensector kent de grootste daling. Het aantal technische banen in die sector is met 13% afgenomen tussen 2013 en 2019. Het gaat om een afname van 4.000 banen. De sector heeft wel een sterke stijging doorgemaakt in het afgelopen jaar.

  • 1. Let op dat ICT beroep en ICT sector verschillende definities zijn. ICT beroepen worden gedefinieerd door de werkzaamheden in de baan. ICT sector gaat om het segment waarin een beroep zich bevindt. Een ICT beroep kan zich zowel binnen als buiten de ICT sector bevinden.
loading...

GROOTTE VAN BEDRIJVEN WAAR MENSEN MET EEN TECHNISCH BEROEP WERKEN

51% van de personen met een technisch beroep werkt in een bedrijf van meer dan honderd werknemers (‘groter bedrijf’). 45% van de personen met een technisch beroep werkt in een bedrijf met minder dan honderd werknemers (‘kleiner bedrijf’). Deze verhouding verschilt van de landelijke referentie van 62% werknemers in een groter bedrijf en 38% werknemers in een kleiner bedrijf.1 Personen met een technisch beroep werken dus relatief vaker bij kleinere bedrijven dan personen met andere functies.

Relatief meer vrouwen, hoogopgeleiden en personen met een hogere leeftijd werken in technische functies bij grotere bedrijven dan bij kleinere bedrijven. Vrouwen met een technisch beroep werken in 60% van de gevallen bij een groter bedrijf, bij mannen is dit 50%. Personen met een hoog opleidingsniveau in een technische functie, werken relatief vaak bij een groter bedrijf (62%, tegenover 35% bij een kleiner bedrijf). Slechts 40% van de laagopgeleide technici werkt bij een groter bedrijf. Bij de middelbaar opgeleide technici werkt 49% in een groter bedrijf. 55% van de 55-plussers in een technisch beroep werkt in een bedrijf van honderd of meer werknemers, terwijl 41% van de 55-plussers met een technisch beroep in een kleiner bedrijf werkt. Bij personen onder de 35 jaar werkt 48% bij een groter bedrijf en van de technici tussen 35 en 54 jaar is dat 52%.

  • 1. Bron: CBS Banen van werknemers; bedrijfsgrootte en economische activiteit. De cijfers zijn niet volledig vergelijkbaar omdat de methodes waarop de cijfers zijn verkregen verschillen. De cijfers van de landelijke referentie zijn samengesteld uit het Bedrijvenregister en de loonadministratie (UWV en Belastingdienst) en zijn daarmee een integrale waarneming. De cijfers van technische beroepen en bedrijfsgroottes zijn afkomstig uit een steekproef, de Enquête Beroepsbevolking (CBS). Daardoor zijn die cijfers een schatting van werkelijke aantallen.
loading...

Kenmerken van werkenden in de techniek: geslacht

Van alle personen die in 2019 werkzaam waren in een technisch beroep, is 14% vrouw. Onder hoogopgeleiden die werken in de techniek is het aandeel vrouwen hoger dan onder middelbaar en lager opgeleiden die werken in de techniek. Het gaat om 20% vrouwen onder de hoogopgeleide werkenden in de techniek, ten opzichte van 13% vrouwen onder laagopgeleide werkenden en 9% vrouwen onder middelbaar opgeleide werkenden in de techniek.

loading...

Ontwikkeling aandeel vrouwen in technische beroepen

In de periode 2013 tot 2019 is het aantal vrouwen in technische beroepen relatief meer gestegen dan het aantal mannen. Hierdoor is het aandeel vrouwen in technische beroepen met 2,2 procentpunt toegenomen, van 11,6% in 2013 tot 13,8% in 2019. In het laatste jaar is het aandeel vrouwen met 0,6 procentpunt toegenomen van 13,2% in 2018 tot 13,8% in 2019.

loading...

Werkenden in de techniek naar opleidingsniveau

Het grootste gedeelte van de personen dat in 2019 werkzaam was in een technisch beroep, is middelbaar opgeleid (42%). Vrouwen in een technisch beroep zijn relatief vaak hoogopgeleid: 50% van de vrouwen met een technisch beroep heeft een hbo- of wo-opleiding, ten opzichte van 32% van de mannen met een technisch beroep. Personen tot en met 54 jaar met een technisch beroep zijn relatief vaker hoogopgeleid (36%) dan personen van 55 jaar of ouder die werken in de techniek (27%).1 

  • 1. Door afronding tellen percentages niet altijd op tot 100%.
loading...

Technische/niet-technische opleidingsachtergrond van personen werkzaam in de techniek

53% van de mensen die in 2019 een technisch beroep uitvoerden, is technisch opgeleid. In 2018 was dit percentage hetzelfde. Het aandeel dat werkzaam is in een technisch beroep en geen technische opleiding heeft gevolgd is 42%. Van 5% van de personen die werkt in de techniek is de opleiding onbekend. Er zijn verschillen tussen opleidingsniveaus; werkenden in de techniek met lager opleidingsniveau hebben minder vaak een technische opleiding gevolgd (39%) dan middelbaar (57%) en hoger opgeleiden met een technisch beroep (59%).

VAAK VOORKOMENDE OPLEIDINGEN ONDER WERKENDEN IN DE TECHNIEK

Uit aanvullend maatwerk van CBS van de beroepsbevolking in 2018 komt naar voren welke opleidingen vaak voorkomen onder personen met een technisch beroep. Totaalaantal werkenden in een technisch beroep is in 2018 1.527.000, waarvan van 74.000 onderwijsrichting onbekend is. Deze categorie is niet opgenomen in de tabel, waardoor het totaalaantal in de tabel uitkomt op 1.454.000.

De onderwijsdiploma’s die het vaakst voorkomen bij personen in technische beroepen:

  1. Techniek, industrie en bouwkunde (46%)
  2. Algemeen (17%)
  3. Recht, administratie, handel en zakelijke dienstverlening (10%)

Per opleidingsniveau wisselt de studierichting van personen in technische beroepen.

Onder lager opgeleiden in een technisch beroep heeft 46% algemeen onderwijs gehad en 43% een diploma in techniek, industrie en bouwkunde.

Onder middelbaar opgeleiden in een technisch beroep heeft 56% een diploma in de richting van techniek, industrie en bouwkunde en is 14% algemeen opgeleid.

Onder hoger opgeleiden in een technisch beroep heeft 36% een diploma in de richting van techniek, industrie en bouwkunde, 16% informatica, 15% recht, administratie, handel en zakelijke dienstverlening en 10% een wiskunde en natuurwetenschappendiploma.

Opvallend is het aandeel met een diploma recht, administratie, handel en zakelijke dienstverlening onder hoogopgeleiden in een technisch beroep. In tabel 2 van het maatwerk is de onderwijsrichting verder uitgesplitst. Daaruit is op te maken dat het met name de opleidingsrichting bedrijfskunde en administratie betreft.

VAAK VOORKOMENDE OPLEIDINGEN ONDER WERKENDEN IN DE TECHNIEK NAAR GESLACHT

Uit aanvullend maatwerk van CBS komt naar voren welke opleidingen vaak voorkomen onder personen met een technisch beroep. Mannen in technische beroepen hebben vaak een technische opleiding gevolgd. Vrouwen in technische beroepen hebben meer diverse opleidingsachtergronden.

De opleidingsachtergrond van mannen in technische beroepen is het vaakst een studie richting techniek en technische dienstverlening (31%), algemeen opgeleid (16%) of architectuur en bouwkunde (14%). In de tabel hiernaast staan de meest voorkomende opleidingsrichtingen van mannen in een technisch beroep. Deze tabel telt op tot 75%. De overige 15-20% (schatting in verband met tussentijdse afronding) is over verschillende andere richtingen verdeeld en van 5% is de opleiding onbekend.

De opleidingsachtergrond van vrouwen in technische beroepen is het vaakst algemeen opgeleid (20%), een studie richting bedrijfskunde en administratie (14%) of techniek en technische dienstverlening (7%). De tabel telt op tot 78%. De overige 15-20% (schatting in verband met tussentijdse afronding) is over verschillende andere onderwijsrichtingen verdeeld en van 6% is de opleiding onbekend.

loading...

Keuze voor technische en niet-technische beroepen door personen met een technische opleidingsachtergrond

Technisch opgeleiden komen terecht in zowel technische als niet-technische beroepen en sectoren. Van alle technisch opgeleide personen werkt:

  • 29% in een technisch beroep in een technische sector;

Denk hierbij bijvoorbeeld aan een bouwvakker in een bouwbedrijf.

  • 24% in een technisch beroep in een niet-technische sector of sector onbekend;

Denk hierbij bijvoorbeeld aan een ICT’er die bij de overheid werkt.

  • 11% in een niet-technisch beroep in een technische sector

Denk hierbij aan een leidinggevende in een technisch bedrijf.

  • 32% in een niet-technisch beroep in een niet-technische sector of sector onbekend.

Denk bijvoorbeeld aan een bioloog die werkt als laborant in een medisch laboratorium. Of een wiskundige als consultant bij een adviesbureau.

De 43% in een niet-technisch beroep betekent dus niet per definitie dat het gaat om ‘weglek’. In onderzoek van hogeschool Saxion en Universiteit Twente1 blijkt dat 82% van hun technisch gediplomeerden aangeeft technische kennis nodig te hebben voor zijn/haar functie, hoewel alleen de helft van hen in een technisch beroep terechtkomt.

Het percentage technisch opgeleiden dat niet in de techniek werkt neemt toe met de leeftijd: in 2019 gaat het bij technici onder de 35 jaar om 35%, voor technici tussen de 35 tot en met 54 jaar om 46%, terwijl het bij de 55-plussers om 50% gaat. Met name hoogopgeleide 55-plussers met een technische studieachtergrond werken in niet-technische beroepen (53%). Dit is verklaarbaar. Technici die doorgroeien naar een leidinggevende functie in een technische omgeving, worden niet meegerekend tot de technische beroepen. Dit terwijl bij deze functie wel technische kennis en ervaring gewenst is.

Relatief weinig vrouwen met een technische opleiding werken in een technisch beroep: 27% ten opzichte van 57% van de mannen. 

WELK DEEL VAN DE GEDIPLOMEERDEN WERKT IN EEN TECHNISCH BEROEP, PER STUDIERICHTING

Welke (niet-)technische opleidingen leiden relatief vaak tot een technisch beroep? Uit aanvullend maatwerk van CBS komt naar voren welk deel van de personen uit een opleidingsrichting in een technisch beroep werkt.

De opleidingsrichtingen die vaak leiden tot een technisch beroep zijn informatica en techniek, industrie en bouwkunde. Personen met informaticadiploma werken in 59% van de gevallen in een technisch beroep. Onder personen met techniek-, industrie- en bouwkundediploma’s is dit bij 56% het geval.

Studierichtingen waarbij relatief weinig personen een technisch beroep hebben, zijn gezondheidszorg en welzijn (3%) en onderwijs (3%). Van de andere studierichtingen is het aandeel afgestudeerden dat een technisch beroep heeft 9% of meer. Landbouw, diergeneeskunde en -verzorging en vormgeving/kunst/talen/geschiedenis steken er als ‘niet-technische’ richtingen bovenuit rond de 16-17%. De groep vormgeving/kunst/talen/geschiedenis is nog erg breed. In de uitsplitsing van tabel 2 in het maatwerk is te zien dat het aandeel technische beroepen tussen de subrichtingen verschillen. Uit de subrichting kunst hebben relatief de meeste gediplomeerden een technisch beroep (20%); tegenover 10% van de geesteswetenschappen-gediplomeerden en 8% van de taalgediplomeerden.

loading...

Niet-technische beroepen waarin personen met een technische opleidingsachtergrond werken

Een deel van de personen met een technische achtergrond, werkt in een niet-technisch beroep. De beroepen waar zij vaak in terecht komen, zijn:

  • Lager opgeleide technici: lader, losser en vakkenvuller, vrachtwagenchauffeur of bediener mobiele machines (samen 30% van de niet-technische beroepen).
  • Middelbaar opgeleide technici: transportplanner en logistiek medewerker, verkoopmedewerker detailhandel of administratief medewerker (samen 19% van de niet-technische beroepen).
  • Hoger opgeleide technici: bedrijfskundige en organisatieadviseur, transportplanner en logistiek medewerker en adviseur marketing, public relations en sales (samen 16% van de niet-technische beroepen).