Ontwikkeling arbeidsvraag

Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en hebben grote gevolgen voor de arbeidsmarkt: de wereld verandert zowel maatschappelijk als economisch gezien. Er ontstaan nieuwe beroepen en werkvormen, terwijl er ook beroepen verdwijnen en bestaande functies veranderen. Dit stelt eisen aan de huidige werkenden, zowel aan technici als niet-technici. ICT-vaardigheden worden steeds belangrijker en de houdbaarheid van beroepskennis wordt korter. Dit maakt het op peil houden van kennis nog belangrijker, net als het creëren van een cultuur waarin een leven lang blijven leren en ontwikkelen voor zowel werkgevers als werknemers een vanzelfsprekendheid is.

Hoe ontwikkelt de vraag naar techniek en ICT zich momenteel? In welke functies zijn vacatures moeilijk te vervullen? En hoe verhoudt de arbeidsvraag zich tot werkloosheidscijfers onder personen met een technische opleidingsachtergrond? Op deze pagina vindt u cijfers over de ontwikkeling van de vraag naar technisch personeel.

Bij vacaturecijfers en werkloosheidscijfers worden naast landelijke data ook data van landsdelen weergegeven. Iedere regio heeft een andere arbeidsmarktsituatie. Het doel van het Techniekpact is dat de uitvoering aansluit bij de ambities van de regio. Alleen zo kan ook de aansluiting van het onderwijs op de regionale arbeidsmarkt én het behouden van voldoende werkgelegenheid binnen de technische sector optimaal worden georganiseerd.

loading...

Landelijk

landelijk

Vacatures in de techniek

In de periode 2016 tot 2018 is het aantal openstaande vacatures voor technische beroepen flink gestegen.1 Vanaf 2018 is het aantal gestabiliseerd. In 2020 daalde het aantal openstaande vacatures, in samenhang met de uitbraak van COVID-19. In het eerste kwartaal van 2021 is het aantal flink gestegen en zijn er 68.700 openstaande vacatures voor technische beroepen. Dat zijn er aanzienlijk meer dan begin 2016, toen waren er 41.500. Op beroepsniveau 1 zijn er in het eerste kwartaal van 2021 naar schatting 4.600 openstaande vacatures (t.o.v. 4.600 begin 2016), 46.200 op beroepsniveau 2 (t.o.v. 29.900 begin 2016), 8.200 op beroepsniveau 3 (t.o.v. 3.300 begin 2016) en 8.200 op beroepsniveau 4 (t.o.v 3.800 begin 2016).2

  • 1. Bron: UWV. Zie hier voor informatie over de methodologie. Van alle openstaande vacatures, wordt in een derde van de gevallen gezocht naar technisch/ICT personeel. Zie hier de Lijst met technische beroepen per beroepniveau.
  • 2. De beroepsniveaus zijn volgens de ISCO-indeling. Beroepsniveau 1: eenvoudige routinematige taken; elementair of lager onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 2: weinig tot middelmatig complexe taken; lager of middelbaar onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 3: complexe taken; middelbaar of hoger onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 4: zeer complexe gespecialiseerde taken; hoger of wetenschappelijk onderwijsniveau vereist.
loading...

Noordwest

Landsdeel noordwest

Vacatures in de techniek

In landsdeel Noordwest is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 17.100. Dit is meer dan begin 2016. Toen waren er 9.800 openstaande vacatures. Wel heeft de daling in openstaande vacatures zich doorgezet ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020. 

loading...

Noord

Landsdeel noord

Vacatures in de techniek

In landsdeel Noord is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 4.400. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 2.500 openstaande vacatures. 

loading...

Oost

Landsdeel oost

Vacatures in de techniek

In landsdeel Oost is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 13.200. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 7.000 openstaande vacatures.

loading...

Zuidoost

Landsdeel zuidoost

Vacatures in de techniek

In landsdeel Zuidoost is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 14.800. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 9.400 openstaande vacatures. 

loading...

Zuidwest

Landsdeel zuidwest

Vacatures in de techniek

In landsdeel Zuidwest is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 19.100. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 11.900 openstaande vacatures.

SPANNINGSINDICATOR TECHNISCHE BEROEPEN

UWV analyseert de verhouding tussen vraag en aanbod van arbeid. De spanningsindicator geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en kortdurend werkzoekenden. Hoe krapper, dus hoe roder de kaartjes, hoe meer vacatures en hoe minder werkzoekenden. Voor werkgevers is het in een krappe arbeidsmarkt moeilijk om personeel te vinden. In de kaart is te zien dat in het eerste kwartaal van 2021 in veel delen van Nederland de arbeidsmarkt voor technische beroepen krap is. In het midden van het land, in Zuidoost-Brabant en in Zuid-Kennemerland & IJmond is de krapte heel groot. Alleen in Noord-Nederland (Friesland, Groningen en Drenthe) is de spanning op de arbeidsmarkt gemiddeld, wat betekent dat vraag en aanbod redelijk in balans is. Bron: UWV, 2021.

loading...

Landelijk

landelijk

Vacatures in de ICT

Tussen 2016 en 2019 kan een stijgende trend worden waargenomen wat betreft openstaande vacatures voor ICT beroepen. In het eerste kwartaal in 2020 is hier een trendbreuk te zien die samenhangt met COVID-19. In het eerste kwartaal van 2021 komt daar een einde aan en loopt het aantal openstaande ICT-vacatures hard op. Het aantal openstaande ICT-vacatures is daarmee hoger dan het de afgelopen jaren is geweest (18.700); begin 2016 waren er 11.000 openstaande vacatures.1

De stijging in het aantal ICT-vacatures afgelopen jaren, deed zich voor op zowel beroepsniveau 3 als 4, waarbij de stijging sterker was op het hogere beroepsniveau.2 Op beroepsniveau 1 en 2 zijn er geen ICT vacatures. In het eerste kwartaal van 2021 waren er naar schatting 15.600 openstaande vacatures voor beroepsniveau 4 (t.o.v. 9.000 begin 2016) en 3.100 voor beroepsniveau 3 (t.o.v. 2.000 begin 2016).3

  • 1. Bron: UWV. Zie hier voor informatie over de methodologie. Van alle openstaande vacatures, wordt in een derde van de gevallen gezocht naar technisch/ICT personeel.
  • 2. De beroepsniveaus zijn volgens de ISCO-indeling. Beroepsniveau 1: eenvoudige routinematige taken; elementair of lager onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 2: weinig tot middelmatig complexe taken; lager of middelbaar onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 3: complexe taken; middelbaar of hoger onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 4: zeer complexe gespecialiseerde taken; hoger of wetenschappelijk onderwijsniveau vereist.
  • 3. Lijst met ICT beroepen per beroepniveau.
loading...

Noordwest

Landsdeel noordwest

Vacatures in de ict

In landsdeel Noordwest is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 7.600. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 4.600 openstaande vacatures.

loading...

Noord

Landsdeel noord

Vacatures in de ict

In landsdeel Noord is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 700. Dit is weer op hetzelfde niveau als begin 2016. Toen waren er eveneens ongeveer 500 openstaande vacatures.

loading...

Oost

Landsdeel oost

Vacatures in de ICT

In landsdeel Oost is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 2.800. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 1.500 openstaande vacatures.

loading...

Zuidoost

Landsdeel zuidoost

Vacatures in de ICT

In landsdeel Zuidoost is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 3.200. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 1.700 openstaande vacatures.

loading...

Zuidwest

Landsdeel zuidwest

Vacatures in de ict

In landsdeel Zuidwest is in het eerste kwartaal van 2021 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 4.200. Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 2.500 openstaande vacatures.

SPANNINGSINDICATOR ICT BEROEPEN

UWV analyseert de verhouding tussen vraag en aanbod van arbeid. De spanningsindicator geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en kortdurend werkzoekenden. Hoe krapper, dus hoe roder de kaartjes, hoe meer vacatures en hoe minder werkzoekenden. Voor werkgevers is het in een krappe arbeidsmarkt moeilijk om personeel te vinden. In de kaart is te zien dat in het eerste kwartaal van 2021 in het grootste deel van Nederland de arbeidsmarkt voor ICT beroepen krap tot zeer krap is. Bron: UWV, 2021.

Moeilijk vervulbare vacatures in de techniek

Ook tijdens de coronacrisis zijn er moeilijk vervulbare vacatures. Bij een groot deel van de bedrijven die voor de coronacrisis moeilijk vervulbare vacatures had, is dat tijdens de crisis in voorjaar 2021 nog steeds het geval.1 Een gebrek aan sollicitanten is de grootste oorzaak dat de vacatures moeilijk kunnen worden vervuld. Ook ontbreken vaak benodigde vakkennis en werkervaring. In de bouwnijverheid, industrie en ICT is bij meer dan de helft van de bedrijven waar nieuwe vacatures zijn ontstaan, sprake van moeilijk vervulbare vacatures. Dit is hoog in vergelijking met andere sectoren. De verwachting is dat onder anderen de volgende vacatures moeilijk vervulbaar zullen zijn in 20212:

In de industrie vacatures voor technische vaklieden, zoals monteurs installaties/mechatronica (installatie, storing, service); (cnc-)verspaners/operators; lassers, metaalbewerkers en monteurs assemblage/montage. Daarnaast voormannen, projectleiders, ploegleiders, werkvoorbereiders/calculatoren en engineers industrie: ict, elektro, materials en systems.

In de bouw blijft het lastig om monteurs (installatie, storing, service, onderhoud); loodgieters (gas, water) en elektrotechnici, elektriciens (o.a. zonnepanelen) te vinden. Daarnaast is de verwachting dat vacatures voor vaklieden in de bouw lastig vervulbaar blijven: timmerlieden, metselaars, schilders, dakdekkers, stukadoors, vaklieden GWW; werkvoorbereiders, calculatoren; machinisten kraan/grondverzet machines en bouwplaatsmedewerkers.

Verder is de verwachting dat er te weinig technici/monteurs in de agrarische sector, groothandelsector, transportsector en specialistische zakelijke dienstverleningssector zullen zijn. Bij de overheid gaat het om projectleiders/medewerkers civiele techniek en specialisten ruimtelijke ordening.

Moeilijk vervulbare vacatures in de ICT

De arbeidsmarkt voor ICT-beroepen is al sinds halverwege 2017 als ‘zeer krap’ te typeren.[1]1 In de ICT-sector ervaart in januari 2021 ongeveer 1 op de 5 bedrijven problemen in het verlenen van diensten door te weinig personeel.[2]2 Niet alleen in de ICT-sector, maar ook in andere sectoren is het lastig om ICT-personeel te vinden. Denk aan banken, overheid en online winkels.[3]3 Door de toename van het thuiswerken is er extra vraag naar professionals met kennis van Cloud toepassingen en security specialisten. Daarnaast blijven er goede kansen op werk voor onder andere datascientists, programmeurs en developers in specifieke talen en specifieke toepassingen. De moeilijk vervulbare vacatures hebben vooral betrekking op hbo’ers en academici met up-to-date kennis. De verwachting is dat onder anderen onderstaande vacatures moeilijk vervulbaar zullen zijn in 2021[4]4:

In de ICT-sector vacatures voor developers (web, frontend/backend), consultants, IT-engineers en datascientists/BI-specialisten.

ICT’ers (developers, datascientists, consultants, programmeurs) in de groothandelsector, financiële dienstverlening en specialistische zakelijke dienstverlening. Bij de overheid zijn ICT’ers in de richting van systeembeheerders en ICT-architecten naar verwachting moeilijk vindbaar.

loading...

Landelijk

landelijk

Werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond

De werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond is het afgelopen jaar licht toegenomen: van 2,9% in 2019 tot 3,4% in 2020.1 Dit hangt samen met een algehele toegenomen werkloosheid in 2020 die samenhangt met de coronacrisis. Het percentage van 3,4% onder technische opgeleiden is lager dan het gemiddelde werkloosheidspercentage van 4,8% in 2020.2

Technisch opgeleiden jonger dan 35 jaar (5,6%) en ouder dan 55 jaar (3,3%) zijn relatief vaker werkloos dan technisch opgeleiden tussen de 35 en 54 jaar (2,2%). In absolute aantallen gaat het om 26.000 personen onder de 35 jaar, 17.000 personen tussen de 35 en 54 jaar en 11.000 personen boven de 55 jaar.

Lager opgeleide technici zijn relatief vaker werkloos (4,7%) dan middelbaar (2,9%) en hoger opgeleide (3,3%) technici. In 2020 waren er 11.000 lager opgeleide, 19.000 middelbaar opgeleide en 23.000 hoger opgeleide technici werkloos.

Tussen 2019 en 2020 is het percentage werkloze technisch opgeleide vrouwen 0,5 procentpunt toegenomen van 5,1% naar 5,6%. Bij mannen is het eveneens 0,5 procentpunt toegenomen, van 2,5% naar 3,0%. In totaal waren in 2020 12.000 vrouwen en 41.000 mannen met een technische opleidingsachtergrond werkloos.

  • 1. Bron: CBS maatwerk Arbeidsdeelname van technici, 2013-2020. In 2020 heeft de coronapandemie invloed op de arbeidsmarkt.
  • 2. Bron: CBS Arbeidsdeelname; kerncijfers (12-uursgrensdefinitie). Let op dat bij de berekening uitgegaan is van de definitie beroepsbevolking van 15 tot 65 jaar en een 12-uursgrens. Dit geldt voor zowel de werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond als voor de werkloosheid onder de algemene beroepsbevolking.
loading...

Noordwest

LANDSDEEL NOORDWEST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Noordwest 3,8% (15.000 personen). Dit percentage ligt boven het landelijke gemiddelde van 3,4% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage toegenomen, met 0,7 procentpunt. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 3,1%.

loading...

Noord

LANDSDEEL NOORD

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Noord 3,2% (5.000 personen). Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 3,4% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 0,1 procentpunt afgenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 3,3%.

loading...

Oost

LANDSDEEL OOST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Oost 2,9% (9.000 personen). Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 3,4% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage toegenomen, met 0,2 procentpunt. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 2,7%.

loading...

Zuidoost

LANDSDEEL ZUIDOOST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Zuidoost 3,1% (9.000 personen). Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 3,4% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 1,1 procentpunt toegenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 2%.

loading...

Zuidwest

LANDSDEEL ZUIDWEST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Zuidwest 3,6% (15.000 personen). Dit percentage ligt iets boven het landelijke gemiddelde van 3,4% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 0,3 procentpunt toegenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 3,3%.

loading...

Aantal/aandeel internationale technisch opgeleiden dat in Nederland blijft

Vanuit het buitenland komen jaarlijks duizenden studenten in Nederland aan de universiteit studeren. Een deel van de internationale studenten vindt na hun studie in Nederland een baan. Vanaf het afstudeercohort in 2006 heeft Nuffic in kaart gebracht of gediplomeerden in Nederland blijven. In de grafiek is zichtbaar welk percentage van de internationale studenten in de natuur- en techniekrichting1 vijf jaar na het behalen van hun diploma nog in Nederland is. Dit is vergeleken met het percentage afgestudeerden in andere richtingen. Te zien is dat relatief meer afgestudeerden van een natuur- en techniekstudie na vijf jaar nog in Nederland zijn. In meetjaar 2017 (afstudeercohort 2012) gaat het om ongeveer 37,3% van natuur- en techniek gediplomeerden en 20,5% van gediplomeerden in andere studierichtingen. Wel is er de afgelopen jaren een licht dalende trend in het relatieve aantal blijvers. In 2011 (afstudeercohort 2006) was het percentage blijvers onder natuur- en techniekgediplomeerden na vijf jaar namelijk 42,9%. Daar staat tegenover dat het absolute aantal internationale studenten is toegenomen en daarmee ook het absolute aantal blijvers van een natuur- of techniekstudie is toegenomen van 470 in 2011 (afstudeercohort 2006) tot 750 in 2017 (afstudeercohort 2012).2

 

  • 1. De indeling is gebaseerd op de ‘HOOP-gebieden’ van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, wat staat voor Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan. Deze indeling bestaat uit de gebieden: gezondheidszorg, landbouw & natuurlijke omgeving, economie, recht, gedrag & maatschappij, taal & cultuur, onderwijs, natuur, techniek en sectoroverstijgend.
  • 2. Bron cijfers: Nuffic, ongepubliceerde data. Dit zijn de meest recente data die momenteel beschikbaar zijn.