Ontwikkeling arbeidsvraag

Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en hebben grote gevolgen voor de arbeidsmarkt: de wereld verandert zowel maatschappelijk als economisch gezien. Er ontstaan nieuwe beroepen en werkvormen, terwijl er ook beroepen verdwijnen en bestaande functies veranderen. Dit stelt eisen aan de huidige werkenden, zowel aan technici als niet-technici. ICT-vaardigheden worden steeds belangrijker en de houdbaarheid van beroepskennis wordt korter. Dit maakt het op peil houden van kennis nog belangrijker, net als het creëren van een cultuur waarin een leven lang blijven leren voor zowel werkgevers als werknemers een vanzelfsprekendheid is.

Hoe ontwikkelt de vraag naar techniek en ICT zich momenteel? In welke functies zijn vacatures moeilijk te vervullen? En hoe verhoudt de arbeidsvraag zich tot werkloosheidscijfers onder personen met een technische opleidingsachtergrond? Op deze pagina vindt u cijfers over de ontwikkeling van de vraag naar technisch personeel.

Bij vacaturecijfers en werkloosheidscijfers worden naast landelijke data ook data van landsdelen weergegeven. Iedere regio heeft een andere arbeidsmarktsituatie. Het doel van het Techniekpact is dat de uitvoering aansluit bij de ambities van de regio. Alleen zo kan ook de aansluiting van het onderwijs op de regionale arbeidsmarkt én het behouden van voldoende werkgelegenheid binnen de technische sector optimaal worden georganiseerd. Binnen de vijf landsdelen, en de regio’s daarbinnen, vindt daarom de uitvoering plaats op basis van één of meerdere regionale Techniekpact-agenda’s.

loading...

Landelijk

landelijk

Vacatures in de techniek

In de periode 2016 tot 2018 is het aantal openstaande vacatures voor technische beroepen flink gestegen.1 Vanaf 2018 is het aantal openstaande vacatures gestabiliseerd. In het eerste kwartaal van 2020 kregen we te maken met COVID-19. Dit zorgde voor een daling in het aantal openstaande vacatures. In het eerste kwartaal van 2020 zijn er 54.600 openstaande technische vacatures. In het laatste kwartaal van 2019 waren dit er 71.600. Het aantal in het eerste kwartaal van 2020 zijn er nog steeds wel meer dan begin 2016; toen waren er ongeveer 41.200 openstaande vacatures. Op beroepsniveau 1 waren er naar schatting 5.200 openstaande vacatures (t.o.v. 4.600 begin 2016), 36.500 voor beroepsniveau 2 (t.o.v. 29.700 begin 2016), 6.700 voor beroepsniveau 3 (t.o.v. 3.300 begin 2016) en 6.200 voor beroepsniveau 4 (t.o.v 3.600 begin 2016).2

  • 1. Bron: UWV. Zie hier voor informatie over de methodologie. Van alle openstaande vacatures, wordt in een derde van de gevallen gezocht naar technisch/ICT personeel. Zie hier de Lijst met technische beroepen per beroepniveau.
  • 2. De beroepsniveaus zijn volgens de ISCO-indeling. Beroepsniveau 1: eenvoudige routinematige taken; elementair of lager onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 2: weinig tot middelmatig complexe taken; lager of middelbaar onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 3: complexe taken; middelbaar of hoger onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 4: zeer complexe gespecialiseerde taken; hoger of wetenschappelijk onderwijsniveau vereist.
loading...

Noordwest

Landsdeel noordwest

Vacatures in de techniek

In landsdeel Noordwest is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 14.300.1 Dit is meer dan begin 2016. Toen waren er 9.800 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Noord

Landsdeel noord

Vacatures in de techniek

In landsdeel Noord is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 3.300.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 2.500 openstaande vacatures. 

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Oost

Landsdeel oost

Vacatures in de techniek

In landsdeel Oost is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 10.100.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 6.900 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Zuidoost

Landsdeel zuidoost

Vacatures in de techniek

In landsdeel Zuidoost is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 10.900.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 9.300 openstaande vacatures. 

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Zuidwest

Landsdeel zuidwest

Vacatures in de techniek

In landsdeel Zuidwest is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in technische beroepen 13.900.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 11.800 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.

SPANNINGSINDICATOR TECHNISCHE BEROEPEN

UWV analyseert de verhouding tussen vraag en aanbod van arbeid. De spanningsindicator geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en kortdurend werkzoekenden. Hoe krapper, dus hoe roder de kaartjes, hoe meer vacatures en hoe minder werkzoekenden. Voor werkgevers is het in een krappe arbeidsmarkt moeilijk om personeel te vinden. In de kaart is te zien dat in het eerste kwartaal van 2020 in het grootste deel van Nederland de arbeidsmarkt voor technische beroepen nog steeds krap is. In enkele arbeidsmarktregio's is de arbeidsmarkt gemiddeld en in Drenthe is deze ruim. Bron: UWV, 2020.

loading...

Landelijk

landelijk

Vacatures in de ICT

Tussen 2016 en 2019 kan een stijgende trend worden waargenomen wat betreft openstaande vacatures voor ICT beroepen. In het eerste kwartaal in 2020 is hier een trendbreuk te zien die samenhangt met COVID-19. In het eerste kwartaal van 2020 waren er naar schatting 14.200 openstaande vacatures in de ICT, ten opzichte van 18.400 in het vierde kwartaal van 2019. Het aantal openstaande vacatures is in het eerste kwartaal van 2020 nog wel hoger dan begin 2016; toen waren er 11.100 openstaande vacatures.1

De stijging in het aantal ICT-vacatures afgelopen jaren, deed zich voor op zowel beroepsniveau 3 als 4, waarbij de stijging sterker was op het hogere beroepsniveau.2 Op beroepsniveau 1 en 2 zijn geen ICT vacatures. In het eerste kwartaal van 2020 waren er naar schatting 11.600 openstaande vacatures voor beroepsniveau 4 (t.o.v. 9.100 begin 2016) en 2.600 voor beroepsniveau 3 (t.o.v. 2.000 begin 2016).3

  • 1. Bron: UWV. Zie hier voor informatie over de methodologie. Van alle openstaande vacatures, wordt in een derde van de gevallen gezocht naar technisch/ICT personeel.
  • 2. De beroepsniveaus zijn volgens de ISCO-indeling. Beroepsniveau 1: eenvoudige routinematige taken; elementair of lager onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 2: weinig tot middelmatig complexe taken; lager of middelbaar onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 3: complexe taken; middelbaar of hoger onderwijsniveau vereist. Beroepsniveau 4: zeer complexe gespecialiseerde taken; hoger of wetenschappelijk onderwijsniveau vereist.
  • 3. Lijst met ICT beroepen per beroepniveau.
loading...

Noordwest

Landsdeel noordwest

Vacatures in de ict

In landsdeel Noordwest is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 5.400.1  Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 4.600 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Noord

Landsdeel noord

Vacatures in de ict

In landsdeel Noord is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 500.1  Dit is weer op hetzelfde niveau als begin 2016. Toen waren er eveneens ongeveer 500 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Oost

Landsdeel oost

Vacatures in de ICT

In landsdeel Oost is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 2.000.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 1.500 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Zuidoost

Landsdeel zuidoost

Vacatures in de ICT

In landsdeel Zuidoost is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 2.000.1  Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 1.700 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.
loading...

Zuidwest

Landsdeel zuidwest

Vacatures in de ict

In landsdeel Zuidwest is in het eerste kwartaal van 2020 het aantal openstaande vacatures in ICT beroepen 2.900.1 Dit is hoger dan begin 2016. Toen waren er 2.500 openstaande vacatures.

  • 1. Bron: UWV, 2020.

SPANNINGSINDICATOR ICT BEROEPEN

UWV analyseert de verhouding tussen vraag en aanbod van arbeid. De spanningsindicator geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en kortdurend werkzoekenden. Hoe krapper, dus hoe roder de kaartjes, hoe meer vacatures en hoe minder werkzoekenden. Voor werkgevers is het in een krappe arbeidsmarkt moeilijk om personeel te vinden. In de kaart is te zien dat in het eerste kwartaal van 2020 in het grootste deel van Nederland de arbeidsmarkt voor ICT beroepen krap tot zeer krap is. Bron: UWV, 2020.

Moeilijk vervulbare vacatures in de techniek

Het UWV ziet dat er in de techniek op verschillende niveaus sprake is van moeilijk vervulbare vacatures. UWV heeft in maart 2019 een top-15 van beroepen samengesteld waarvoor het het lastigst is om personeel te vinden.1 Deze zogenaamde ‘krapste beroepen’ bevinden zich bijna allemaal in de ICT en techniek.

De algemene lijst met krapteberoepen2 is in september 2019 geüpdatet. Per beroepsniveau zijn de volgende vacatures moeilijk vervulbaar:

  • Lager beroepsniveau/basisvakmanschap: binnen het lager beroepsniveau hebben de krapteberoepen vooral betrekking op de bouw en industrie. Het gaat om de functies hulparbeiders bouw, grondwerkers weg- en waterbouw, slopers bouw/asbestverwijderaars, heiers, steigerbouwers, assemblagemedewerkers/-monteurs, afwerkers/operators gieterij en verf- en lakspuiters.
  • Middelbaar beroepsniveau/specialistisch vakmanschap: er is krapte in enkele tientallen beroepen in verschillende richtingen zoals bouw, installatietechniek en industrie. Een greep uit de beroepen: automonteurs, loodgieters, elektriciens, installatiemonteurs, stratenmakers, rioleringsmedewerkers, schilders, dakdekkers, glaszetters, gereedschapsmakers, lassers, operators procesindustrie/voedingsindustrie en CNC-verspaners/-programmeurs. Ook is er behoefte aan tekenaars, werkvoorbereiders en calculators in zowel bouw, installatie- en elektrotechniek als werktuigbouw.
  • Hoger en wetenschappelijk beroepsniveau: onder anderen projectleiders/ontwerp-constructeurs in zowel bouw, installatietechniek als werktuigbouw, bodemkundig onderzoekers- en saneerders, bouwkundig inspecteurs, BIM-modelleurs, controleurs elektrische installaties, QA/kwaliteitsmedewerkers, procestechnologen, ontwerpers industriële automatisering, maintenance engineers, productieleiders industrie en R&D managers.

Moeilijk vervulbare vacatures in de ICT

Binnen de ICT is sprake van een zeer krappe arbeidsmarkt.1 Meer dan de helft van de vacatures is moeilijk vervulbaar. Geen enkele andere beroepsrichting kent zo’n sterke mate van krapte. De krapte in de ICT komt met name voor op hbo-niveau: 80% van de moeilijk vervulbare vacatures gaat om hbo-functies. 14% van de moeilijk vervulbare ICT vacatures zijn op wo-niveau en 5% op mbo-niveau. Krapteberoepen zijn programmeurs/developer specifieke talen (.NET, java, C, C#, PHP), developers specifieke toepassingen (SharePoint, .NET, cloud, frontend/backend, app, UX), BI-specialisten, data-scientists, datawarehouse ontwikkelaars/-beheerders, datamanagers, netwerkbeheerders/-engineers/specialisten technische infrastructuur, testdevelopers, securityspecialisten, adviseurs interne controle en beveiliging informatievoorziening, architecten ICT/systeemontwikkelaars, applicatie-/systeem-/functioneel beheerders.

loading...

Landelijk

landelijk

Werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond

De werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond is het afgelopen jaar licht afgenomen: van 3,1% in 2018 tot 2,9% in 2019.1 Dit is lager dan het gemiddelde werkloosheidspercentage van 4,3% in 2019.2

Technisch opgeleiden jonger dan 35 jaar (4,6%) en ouder dan 55 jaar (3,1%) zijn relatief vaker werkloos dan de technici tussen de 35 en 54 jaar (1,7%). In absolute aantallen gaat het om 21.000 personen onder 35 jaar, 14.000 personen tussen de 35 en 54 jaar en 10.000 personen boven de 55 jaar.

Lager opgeleide technici zijn relatief vaker werkloos (3,9%) dan middelbaar (2,4%) en hoger opgeleide (2,9%) technici. In 2019 waren er 10.000 lager opgeleide, 16.000 middelbaar opgeleide en 19.000 hoger opgeleide technici werkloos.

Tussen 2018 en 2019 is het percentage werkloze technische vrouwen 0,3 procentpunt afgenomen van 5,4% naar 5,1%. Bij mannen is het eveneens 0,3 procentpunt afgenomen, van 2,8% naar 2,5%. In totaal waren in 2019 11.000 vrouwen en 34.000 mannen met een technische opleidingsachtergrond werkloos.

  • 1. Bron: CBS maatwerk Arbeidsdeelname van technici, 2013-2019
  • 2. Bron: CBS Arbeidsdeelname en werkloosheid. Let op dat bij de berekening uitgegaan is van de definitie beroepsbevolking van 15 tot 65 jaar en een 12-uursgrens. Dit geldt voor zowel de werkloosheid onder personen met een technische opleidingsachtergrond als voor de werkloosheid onder de algemene beroepsbevolking.
loading...

Noordwest

LANDSDEEL NOORDWEST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Noordwest 3,1% (12.000 personen). Dit percentage ligt iets boven het landelijke gemiddelde van 2,9% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage licht afgenomen, met 0,3 procentpunt. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 3,4%.

loading...

Noord

LANDSDEEL NOORD

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Noord 3,3% (5.000 personen). Dit percentage ligt boven het landelijke gemiddelde van 2,9% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 0,8 procentpunt afgenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 4,1%.

loading...

Oost

LANDSDEEL OOST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Oost 2,6% (8.000 personen). Dit percentage ligt iets onder het landelijke gemiddelde van 2,9% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage licht afgenomen, met 0,1 procentpunt. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 2,7%.

loading...

Zuidoost

LANDSDEEL ZUIDOOST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Zuidoost 2% (6.000 personen). Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 2,9% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 0,1 procentpunt afgenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 2,1%.

loading...

Zuidwest

LANDSDEEL ZUIDWEST

WERKLOOSHEID ONDER PERSONEN MET EEN TECHNISCHE OPLEIDINGSACHTERGROND

Het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden is in landsdeel Zuidwest 3,3% (14.000 personen). Dit percentage ligt iets boven het landelijke gemiddelde van 2,9% (van personen met een technische opleidingsachtergrond). Ten opzichte van vorig jaar is het werkloosheidspercentage met 0,3 procentpunt afgenomen. Vorig jaar was het werkloosheidspercentage onder technisch opgeleiden 3,6%.

loading...

Aantal/aandeel internationale technisch opgeleiden dat in Nederland blijft

Vanuit het buitenland komen jaarlijks duizenden studenten in Nederland aan de universiteit studeren. Een deel van de internationale studenten vindt na hun studie in Nederland een baan. Vanaf het afstudeercohort in 2006 heeft Nuffic in kaart gebracht of gediplomeerden in Nederland blijven. In de grafiek is zichtbaar welk percentage van de internationale studenten in de natuur- en techniekrichting1 vijf jaar na het behalen van hun diploma nog in Nederland is. Dit is vergeleken met het percentage afgestudeerden in andere richtingen. Te zien is dat relatief meer afgestudeerden van een natuur- en techniekstudie na vijf jaar nog in Nederland zijn. In meetjaar 2017 (afstudeercohort 2012) gaat het om ongeveer 37,3% van natuur- en techniek gediplomeerden en 20,5% van gediplomeerden in andere studierichtingen. Wel is er de afgelopen jaren een licht dalende trend in het relatieve aantal blijvers. In 2011 (afstudeercohort 2006) was het percentage blijvers onder natuur- en techniekgediplomeerden na vijf jaar namelijk 42,9%. Daar staat tegenover dat het absolute aantal internationale studenten is toegenomen en daarmee ook het absolute aantal blijvers van een natuur- of techniekstudie is toegenomen van 470 in 2011 (afstudeercohort 2006) tot 750 in 2017 (afstudeercohort 2012).2

 

  • 1. De indeling is gebaseerd op de ‘HOOP-gebieden’ van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, wat staat voor Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan. Deze indeling bestaat uit de gebieden: gezondheidszorg, landbouw & natuurlijke omgeving, economie, recht, gedrag & maatschappij, taal & cultuur, onderwijs, natuur, techniek en sectoroverstijgend.
  • 2. Bron cijfers: Nuffic, ongepubliceerde data