Vmbo

Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en bedrijfsleven werken op regionaal niveau nauw samen aan de vergroting van de instroom van techniekleerlingen en goede doorstroom van leerlingen naar vervolgonderwijs. Zo worden de jongeren van nu goed voorbereid op de banen van de toekomst.

Cijfers van onderstaande grafieken en landkaarten zijn afkomstig van DUO. In de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte en gemengde leerwegen van het vmbo vallen leerlingen in de categorie bètatechniek wanneer zij een profiel volgen in de sector techniek. Het gaat onder meer om de volgende profielen: 'maritiem en techniek', 'mobiliteit en transport', 'produceren, installeren en energie', 'bouwen, wonen en interieur' en 'media, vormgeving en ICT'. Bij instroom- en diplomacijfers is deze indeling toegepast. Doorstroomcijfers zijn gebaseerd op alle vmbo-leerlingen, omdat het mogelijk is om vanuit ieder profiel te starten met een technische mbo-studie. Bij doorstroomcijfers is het daarom mogelijk om de gegevens te filteren op profiel. In de draaitabellen kunt u zelf aan de slag met DUO-cijfers.

loading...

Landelijk

Aandeel leerlingen bètatechniek vmbo-bb/kb/GL (3e leerjaar)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) stabiliseert de trend van het aandeel leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting zich na een flinke daling in de periode 2008/09 tot 2012/13. De daling in die periode heeft met name te maken met de invoer van het profiel “Dienstverlening en Producten”, dat niet wordt gerekend tot de technische profielen. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel 'Dienstverlening en producten' een technisch component bevat.

Bij vmbo-bb koos 30% van de leerlingen voor bètatechniek in 2008/09 en dit daalde naar 24% in 2012/13. Dit is sindsdien ongeveer constant gebleven; in 2018/19 is dit percentage nog steeds 24%. Bij vmbo-kb is de afname in deze tijdsperiode van 26% (2008/09) naar 22% (2012/13). Dit percentage is in 2018/19 hetzelfde (22%). In het vmbo-gl is het aandeel het laatste jaar licht toegenomen, van 9% in 2017/18 naar 10% in 2018/19. Dit is nog altijd een lichte daling ten opzichte van 2008/09 (13%).

Bij vmbo-bb en vmbo-kb is er - in tegenstelling tot de algemene dalende trend - bij meisjes juist een stijgende trend zichtbaar. Het aandeel meisjes van het totale aantal meisjes binnen vmbo-bb dat kiest voor bètatechniek is verdubbeld van 2% in 2008/09 naar 4% in 2018/19. Binnen vmbo-kb is het aandeel meisjes dat kiest voor de bètatechniek -ten opzichte van alle meisjes binnen vmbo-kb- gestegen van 3% in 2008/09 naar 5% in 2018/19.

Regionaal

AANDEEL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR) 

Per gemeente is zichtbaar welk deel van de leerlingen binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) kiest voor een technisch profiel in het derde leerjaar. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel “Dienstverlening en producten” een technisch component bevat, maar niet wordt gerekend tot de technische profielen.

Binnen vmbo-bb is Geertruidenberg de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen dat een technisch profiel volgt in het derde leerjaar van schooljaar 2018/19 (89%; 17 leerlingen). Dat is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde van 24%.

Binnen vmbo-kb is Geertruidenberg eveneens de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen in het derde leerjaar met een technisch profiel (67%; 29 leerlingen). Het landelijk gemiddelde ligt met 22% een stuk lager.

Binnen vmbo-gl zijn er meerdere gemeenten waarbij alle leerlingen, dus 100%, in het derde leerjaar een technisch profiel kiest in 2018/19. Dit zijn Amstelveen (38 leerlingen), Dantumadiel (13 leerlingen), Harlingen (16 leerlingen), Nissewaard (32 leerlingen) en Velsen (29 leerlingen). Landelijk gezien kiest 10% van de GL-leerlingen voor een technisch profiel.

Open het kaartje hier in een groter scherm. 

loading...
loading...

AANTAL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb) is het aantal leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting afgenomen van 8.047 in 2008/09 naar 4.591 in 2018/19. Deze afname komt door een combinatie van afname van totaalaantal leerlingen in vmbo-bb als door een lager aandeel leerlingen dat kiest voor de bètatechniek. Het totale leerlingaantal in het derde leerjaar van vmbo-bb is gedaald van 26.477 in 2008/09 tot 18.750 in 2018/19. Deze daling in totaalaantal leerlingen heeft met name te maken met opwaartse druk: leerlingen kiezen vaker voor een hoger onderwijsniveau. Wel moet worden opgemerkt dat het aantal meisjes in een bètatechnisch profiel in die periode juist is toegenomen van 233 naar 297.

Het absolute aantal leerlingen binnen de kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) dat kiest voor een bètatechnische richting is van 7.555 in 2008/09 afgenomen naar 6.604 in 2018/19. Hierbij is geen sprake van lagere totaalaantallen; afname is te wijten aan een lager aandeel dat kiest voor een bètatechnisch profiel. Het aantal meisjes binnen vmbo-kb met een bètatechnisch profiel is tussen 2008/09 en 2018/19 wel toegenomen van 380 naar 677.

De gemengde leerweg (vmbo-gl) laat een flinke daling zien in het aantal leerlingen dat kiest voor een bètatechnische richting. Het aantal leerlingen in het derde leerjaar is gedaald van 2.124 in 2008/09 naar 1.631 in 2018/19. Overigens is er wel een toename ten opzichte van 2017/18, toen er nog 1.514 leerlingen kozen voor een bètatechnische richting. De eerder genoemde daling geldt ook voor het aantal meisjes dat deze richting kiest, dit is namelijk afgenomen van 518 in 2008/09 naar 311 in 2018/19.

loading...

Landelijk

AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

Het aandeel gediplomeerden met een natuur- en scheikundeprofiel (NaSk) is de laatste tien jaar toegenomen binnen de gemengde (vmbo-gl) en theoretische (vmbo-tl) leerweg. Binnen vmbo-gl is het aandeel gestegen van 38% in 2007/08 tot 40% in 2017/18. In dezelfde periode is het aandeel binnen vmbo-tl gestegen van 37% naar 41%.

In de figuur vallen de grafieklijnen van vmbo-tl en totaal vmbo-gl/tl over elkaar, omdat de percentages gelijk aan elkaar zijn.

Het aandeel meisjes met een diploma met NaSk in het vakkenpakket is ten opzichte van alle gediplomeerde meisjes binnen de gemengde en theoretische leerweg gestegen in de afgelopen jaren. In vmbo-gl bedroeg het percentage meisjes 24% in 2017/18, een stijging ten opzichte van de 19% in 2007/08. In het vmbo-tl zet de groei ook door en is het percentage meisjes dat een technisch diploma ontvangt gestegen van 21% in 2007/08 naar 29% in 2017/18.

Regionaal

AANDEEL BETATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

In de figuur is geografisch weergegeven welk deel van de leerlingen binnen de gemengde leerweg (vmbo-gl) en theoretische leerweg (vmbo-tl) natuur- en scheikunde in het examenpakket had.

In een aantal gemeenten deden in 2017/18 alle vmbo-gl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn de gemeenten Gooise Meren (2 leerlingen), Harlingen (16 leerlingen), Oegstgeest (2 leerlingen), Oosterhout (8 leerlingen), Utrechtse Heuvelrug (6 leerlingen) en Velsen (37 leerlingen). Landelijk gezien diplomeert 40% van de GL-leerlingen met met natuur- en scheikunde.

In een drietal gemeenten deden in 2017/18 alle vmbo-tl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn Berg en Dal (12 leerlingen), Molenlanden (21 leerlingen) en Montfoort (14 leerlingen). Landelijk gezien ligt het percentage op 41%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

loading...
loading...

AANTAL GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK VMBO-GL/TL

Het aantal gediplomeerden bètatechniek voor zowel vmbo-gl als vmbo-tl betreft niet alleen een relatieve stijging; het absolute aantal gediplomeerden met NaSk is ook toegenomen. In vmbo-gl is het aantal gediplomeerden toegenomen van 2.318 in 2007/08 tot 2.671 in 2017/18. Binnen vmbo-tl gaat het om 18.917 gediplomeerden in 2017/18, ten opzichte van 15.578 gediplomeerden in 2007/08.

Het aantal meisjes met een bètatechnisch diploma is in deze periode toegenomen van 600 naar 845 bij vmbo-gl en van 4.470 naar 6.709 bij vmbo-tl.

loading...

Landelijk

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BÈTATECHNISCH MBO

Van de leerlingen in het vmbo, over alle leerwegen gezien, kiest 30%1 voor een bètatechnische vervolgopleiding in het mbo, in 2007/08 was dit aandeel eveneens 30%. Tussen de leerwegen zijn wel verschillen op te merken.

Binnen de theoretische leerweg (vmbo-tl) is het percentage leerlingen dat kiest voor een vervolgopleiding in de bètatechniek iets lager (28%) dan onder leerlingen binnen het bb/kb/gl. Wel is het percentage licht toegenomen sinds 2007/08, toen stroomde 26% door naar een bètatechnische studie. Binnen vmbo-gl is het percentage toegenomen van 28% in 2007/08 naar 30% in 2017/18. Bij vmbo-kb is het gelijk gebleven op 31%. Binnen vmbo-bb is het percentage leerlingen dat doorstroomt naar een bètatechnische studie gedaald van 36% naar 33%. Wel is het aandeel de laatste twee jaar weer aan het stijgen.

In het filter ‘profiel’ is te zien van de leerwegen met profielen (bb, kb en gl) hoe groot de relatieve doorstroom is. Vanuit bètatechnische profielen is deze doorstroom relatief groot. Bij Bouwen, wonen en interieur is dit 75%, Maritiem en techniek 54%, Media, vormgeving en ICT 59%, Mobiliteit en transport 80% en Produceren, installeren en energie 84%.

  • 1. Bij het berekenen van deze percentages is uitgegaan van gediplomeerden die niet doorstromen naar havo en direct doorstromen naar het mbo.

Regionaal

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BETATECHNISCH MBO

In de figuur is per gemeente zichtbaar welk deel van de vmbo-leerlingen doorstroomt naar een technische mbo-studie. In de filters kan per leerweg en per profiel bekeken worden hoe groot de doorstroom is.1

De gemeente met relatief de grootste doorstroom van alle leerwegen in het vmbo naar bètatechnisch mbo is Harlingen, met een percentage van 53%; 63 leerlingen die hun diploma in 2017/18 haalden, kozen in 2018/19 een bètatechnische mbo-studie. Landelijk gezien is de doorstroom vanuit vmbo naar bètatechnisch mbo een stuk lager, namelijk 30%.

Binnen vmbo-bb is de doorstroom relatief het grootst in Terschelling, waar 2 leerlingen in vmbo-bb doorstroomden naar mbo en beiden kozen voor een bètatechnische studie in 2018/19. Daarna was de doorstroom vanuit vmbo-bb naar bètatechniek het hoogst in Harlingen (68%, 17 leerlingen). Landelijk ligt het percentage doorstroom naar bètatechniek vanuit vmbo-bb op 33%.

Binnen vmbo-kb is de doorstroom naar een bètatechnische opleiding relatief het grootst in Ameland en Ommen met 54% van de leerlingen die een bètatechnische mbo-studie startten in 2018/19. In Ameland gaat het om 7 leerlingen, in Ommen om 45 leerlingen. Het landelijke percentage is 31%.

Binnen vmbo-gl is de doorstroom het hoogst in Harlingen, 100%. 16 leerlingen van de gemengde leerweg begonnen in 2018/19 een bètatechnische mbo-studie. Ook in Lelystad stroomden alle drie de gl-leerlingen door naar een bètatechnische mbo-studie. Dit percentage is veel hoger dan het landelijk gemiddelde van 30%.

In Steenbergen stroomden relatief de meeste tl-leerlingen door naar een bètatechnische mbo-studie in 2018/19, 52% (16 leerlingen). Dit is aanzienlijk hoger dan het landelijke percentage van 28%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

  • 1. Profielen zijn alleen van toepassing op vmbo-bb/-kb en -gl. Bij vmbo-tl kan daarom niet gefilterd worden op profielen.
loading...

Subsidieregeling Sterk Techniekonderwijs in het vmbo

Vanaf september 2018 wordt er vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap gemiddeld €100 miljoen per jaar extra geïnvesteerd in sterk techniekonderwijs op het vmbo. De doelstelling is werken aan een duurzaam, landelijk dekkend en kwalitatief sterk technisch onderwijs. In 2018 en 2019 is er direct geld beschikbaar gesteld aan alle technische vmbo-scholen waarmee ze kunnen investeren in bijvoorbeeld inventaris en mensen. Van 2020 – 2023 worden de middelen ingezet voor de uitvoering van regionale plannen. Deze plannen worden uitgevoerd door samenwerkingsverbanden van vmbo-scholen, mbo-instellingen, het bedrijfsleven en regionale overheden. In het voorjaar van 2019 hebben 78 regio’s een plan ingediend, hiermee kent Sterk Techniekonderwijs een landelijke dekking.

Toptechniek in bedrijf

Het programma Toptechniek in bedrijf zet zich ervoor in dat meer jongeren op het vmbo voor bètatechniek kiezen en aansluitend succesvol doorstromen naar een bètatechnische mbo-opleiding. In 2012 is het programma gestart met 17 regio’s en is sindsdien uitgebreid naar 28 regio’s. Binnen de regio’s werken onderwijs (vmbo en mbo), bedrijfsleven en overheid samen aan doorlopende leerlijnen, onderwijsvernieuwing, professionalisering van docenten, macrodoelmatigheid en loopbaanoriëntatie en -begeleiding. Binnen de Toptechniek in bedrijf-regio’s werken 383 vmbo-vestigingen1 en 39 mbo-instellingen samen. De subsidie aan deze netwerken loopt tot en met schooljaar 2019/2020.

  • 1. De scholen uit het M-Tech-programma, dat zich specifiek richtte op bètatechniek op vmbo-tl, zijn sinds 2018/19 opgenomen in de netwerken van Toptechniek in bedrijf.

Jet-Net & TechNet

Jet-Net & TechNet is een netwerk van honderden bedrijven en scholen met als doel om jongeren een reëel en positief beeld te geven van technische beroepen. Jet-Net & TechNet koppelt bedrijven en scholen aan elkaar om meer jongeren bewust te laten kiezen voor een technische vervolgopleiding. Zowel landelijk als regionaal brengt Jet-Net & TechNet leerlingen en docenten in contact met (contexten uit) het bedrijfsleven om hen te laten ervaren hoe inspirerend, uitdagend en fasci­nerend een baan in de techniek, technologie en ICT kan zijn.

In 2018 waren 2.614 bedrijven aangesloten bij Jet-Net & TechNet, 626 scholen in het voortgezet onderwijs, waarvan 311 vmbo-scholen en 787 basisscholen. Bij de Junior Innovation Challenge gingen 845 leerlingen in de leeftijd van tien tot zestien jaar aan de slag met een innovatief idee, in 41 gastlessen van 16 bedrijven. 

4.130 leerlingen van 136 scholen en 116 bedrijven deden mee aan Career Days. Bij een Career Day ontdekken leerlingen met een technisch profiel uit 3 vmbo, 4 havo en 5 vwo een variatie aan technische beroepen en bedrijven. 981 examenleerlingen van 38 scholen bezochten 51 bedrijven in Careerdays-On-Tour. 100 vmbo-leerlingen van 5 scholen en 3 bedrijven deden mee aan de Meet the Boss try-out voor vmbo, een enerverende debatwedstrijd over technologie en maatschappij. In 2018 registreerden 449 bedrijven zich op Gastlessen, zo geregeld, mede dankzij een goede samenwerking met de FME en Innovam. 193 professionals uit het bedrijfsleven lieten zich trainen in het geven van een gastles die jongeren aanspreekt. De training werd gewaardeerd met een 8.3. Ruim 361 docenten en decanen werden ondersteund met kennis en tips voor een kwalitatief goede uitvoering van LOB-activiteiten via Gastlessen, zo geregeld.

Voor decanen, mentoren en docenten in het voortgezet onderwijs blijven de inzichten uit het BètaMentality-model en de 7 werelden van techniek een waardevolle bron van inspiratie voor hun lessen in LOB, techniek of technologie.1 In totaal werden in 2018 45 workshops/presentaties verzorgd, door 1.601 personen van 342 scholen vo-materialen gedownload en volgden ruim 3.000 mensen de online updates voor het voortgezet onderwijs.

  • 1. Tot en met 2018 werden deze activiteiten uitgevoerd onder de naam TechniekTalent.nu. In 2019 zijn de activiteiten overgegaan in Jet-Net & TechNet.

JINC: technische bliksemstages

JINC is een non-profitorganisatie die jongeren helpt bij een goede start op de arbeidsmarkt. In 2018 hebben 3.532 vmbo-leerlingen een technische Bliksemstage gevolgd. Dat is een stijging ten opzichte van 2017, toen 2.247 vmbo-leerlingen een technische bliksemstage volgden. Een Bliksemstage is een bedrijfsbezoek, waarbij leerlingen zelf aan de slag gaan binnen het betreffende bedrijf. Het doel is dat de leerlingen beter in staat zijn een keuze te maken voor een sector of vervolgopleiding.

Experimenten doorlopende leerlijnen

Met ingang van het schooljaar 2014/15 is het experiment met de vakmanschap- en technologieroute gestart. Deze routes bieden de mogelijkheid voor scholen om op bepaalde onderdelen af te wijken van de regelgeving, om zo vmbo en mbo in een geïntegreerde leerroute aan te bieden. Zo kan binnen een experiment desgewenst per leerling bepaald worden wanneer vmbo-examen wordt gedaan in een specifiek vak.

In 2018/19 zijn er 146 actieve doorlopende leerroutes van vmbo naar mbo: 99 vakmanschaproutes (mbo niveau 2 en 3) en 47 technologie- en beroepsroutes (mbo niveau 4). Voor het schooljaar 2018/19 zijn er 12 nieuwe routes goedgekeurd, waarvan 5 binnen de sector techniek.

Schooljaar 2019-2020 start de laatste tranche van de experimenten. In deze laatste ronde konden enkel aanvragen voor vakmanschaproutes niveau 2 aangevraagd worden. De experimenten worden meerjarig gemonitord door SEO. In 2019 vindt het vijfde monitoringsonderzoek plaats. Naar verwachting treedt vanaf 2020-2021 het wetsvoorstel Sterk Beroepsonderwijs in werking waarmee vmbo-scholen en mbo-instellingen gebruik kunnen maken van de ruimte die de wet (structureel) biedt om samen een doorlopende leerroute aan te bieden. De ruimte die wettelijk wordt geboden om een doorlopende leerroute aan te bieden zorgt ervoor dat scholen gemakkelijker kunnen samenwerken en tot een doorlopende leerroute kunnen komen. Zo geldt er maar één studieduur, één onderwijstijd, is het mogelijk om met het gemengde docententeam afspraken te maken over wie welk sectoroverstijgende onderdeel van het programma verzorgt en wordt het mogelijk dat vmbo-examens worden gespreid.

VHTO: meisjes en techniek/ICT

VHTO zet zich landelijk in om de participatie van meisjes en vrouwen in bèta, techniek en ICT te vergroten. VHTO heeft in 2018 veel voorlichtingsactiviteiten over bèta, techniek en ICT uitgevoerd met leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs. Bij deze activiteiten worden vrouwelijke professionals en studenten als rolmodellen betrokken.

In het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) zijn voor 3.051 meisjes speeddates en work-shadowing-events georganiseerd met 435 vrouwelijke professionals rond keuzemomenten. Nieuw in 2018 is de realisatie van 2 voorlichtingsfilmpjes op ditdoeik.nl. Eveneens nieuw in 2018 is de organisatie van het Vet Technisch Zomerkamp voor 30 vmbo-meisjes in samenwerking met Shell Pernis. Ook gaf VHTO in 2018/19 aan vier vmbo-regio’s een genderadvies op hun plannen voor de regeling Sterk Techniekonderwijs.