Vmbo

Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en bedrijfsleven werken op regionaal niveau nauw samen aan innovatief en kwalitatief sterk onderwijs. Zo worden de jongeren van nu goed voorbereid op de banen van de toekomst.

loading...

Landelijk

Aandeel leerlingen bètatechniek vmbo-bb/kb/GL (3e leerjaar)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) stabiliseert de trend van het aandeel leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting zich de laatste jaren. Het aandeel leerlingen dat een bètatechnisch profiel kiest in vmbo-bb/-kb/-gl is in 2020/2021 1 procentpunt hoger dan een jaar eerder.

In de periode 2010/11 tot 2015/16 vond een daling plaats. De daling in deze periode heeft met name te maken met de invoer van het profiel “Dienstverlening en Producten”, dat niet wordt gerekend tot de technische profielen. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel 'Dienstverlening en producten' een technisch component bevat.

Bij vmbo-bb koos 27% van de leerlingen voor een bètatechnisch profiel in 2010/11 en dit daalde naar 24% in 2012/13. Dit is sindsdien ongeveer constant gebleven; in 2020/21 is dit percentage wederom 24%. Bij vmbo-kb is de afname in deze tijdsperiode van 24% (2010/11) naar 22% (2012/13). Dit percentage is in 2020/21 23%. Bij vmbo-gl is het aandeel al een aantal jaren tussen de 9% en 11%, zo ook in 2020/21 toen het aandeel 11% bedroeg. Wel is dit percentage hoger dan het jaar ervoor, toen bedroeg het 9% (2019/20).

Het aandeel meisjes van het totale aantal meisjes binnen vmbo-bb dat kiest voor bètatechniek is verdubbeld van 2% in 2010/11 naar 4% in 2017/18. Dit percentage is gelijk gebleven tot en met 2020/21. Ter vergelijking, het percentage jongens dat afgelopen tien jaar een bètatechnisch profiel koos binnen vmbo-bb, is gedaald van 46% naar 37%. Het laatste jaar is het percentage wel gelijk gebleven. Binnen vmbo-kb is het aandeel meisjes dat kiest voor de bètatechniek - ten opzichte van alle meisjes binnen vmbo-kb - gestegen van 4% in 2010/11 naar 5% in 2016/17. Dit percentage is in 2020/21 nog steeds 5%. Bij jongens daalde het percentage van 42% in 2010/11 naar 36% in 2019/20. Het laatste jaar vond er echter een stijging plaats van 36% naar 38% (2020/21).

Regionaal

AANDEEL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR) 

Per gemeente is zichtbaar welk deel van de leerlingen binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) kiest voor een technisch profiel in het derde leerjaar. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel “Dienstverlening en producten” een technisch component bevat, maar niet wordt gerekend tot de technische profielen.

Binnen vmbo-bb is Geertruidenberg de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen dat een technisch profiel volgt in het derde leerjaar van schooljaar 2020/21 (92%; 12 leerlingen). Dat is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde van 24%.

Binnen vmbo-kb is Oosterhout de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen in het derde leerjaar met een technisch profiel (64%; 23 leerlingen). Het landelijk gemiddelde ligt met 23% een stuk lager.

Binnen vmbo-gl zijn er meerdere gemeenten waarbij alle leerlingen, dus 100%, in het derde leerjaar een technisch profiel kiest in 2020/21. Dit zijn Amstelveen (25 leerlingen), Harlingen (14 leerlingen) en Velsen (22 leerlingen). Landelijk gezien kiest 11% van de gl-leerlingen voor een technisch profiel.

Open het kaartje hier in een groter scherm. 

loading...
loading...

AANTAL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb) is het aantal leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting afgenomen van 6.418 in 2010/11 naar 3.799 in 2020/21. Deze afname heeft te maken met zowel een afname van het totaal aantal leerlingen in vmbo-bb als met een lager aandeel leerlingen dat kiest voor de bètatechniek. Het totale aantal leerlingen in het derde leerjaar van vmbo-bb daalde van 23.685 in 2010/11 tot 16.146 in 2020/21. Deze daling in het totale aantal leerlingen heeft met name te maken met opwaartse druk: leerlingen kiezen vaker voor een hoger onderwijsniveau.1 Wel moet worden opgemerkt dat het aantal meisjes in een bètatechnisch profiel in die periode juist is toegenomen van 238 naar 290 (jongens: afname van 6.180 naar 3.509).

Het absolute aantal leerlingen binnen de kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) dat kiest voor een bètatechnische richting is afgenomen van 6.749 in 2010/11 naar 6.147 in 2020/21. Hierbij is geen sprake van lagere totaal aantallen; afname is te wijten aan een lager aandeel dat kiest voor een bètatechnisch profiel. Het aantal meisjes binnen vmbo-kb met een bètatechnisch profiel is tussen 2010/11 en 2020/21 wel toegenomen van 470 naar 622 (jongens: afname van 6.279 naar 5.525). Het laatste jaar is er echter wel sprake van een lichte daling.

De gemengde leerweg (vmbo-gl) laat een stijging zien in het aantal leerlingen dat kiest voor een bètatechnische richting. Het aantal leerlingen in het derde leerjaar is gestegen van 1.598 in 2010/11 naar 1.640 in 2020/21. Er is echter een lichte daling voor het aantal meisjes dat deze richting kiest, dit is namelijk afgenomen van 375 in 2010/11 tot 343 in 2020/21 (het laatste jaar is er echter wel sprake van een stijging). Bij jongens is er in die periode juist een lichte stijging, van 1.223 naar 1.297.

  • 1. Berekend vanuit DUO-data. De basisberoepsgerichte leerweg is afgelopen tien jaar met 32% gekrompen; de kaderberoepsgerichte leerweg met 2%; de theoretische leerweg met 1% en havo en vwo zijn gegroeid met 6%. Daarnaast is er sinds 2016/17 sprake van leerlingdaling in de bovenbouw door algemene bevolkingsontwikkelingen. In vergelijking met 10 jaar geleden is het totale aantal leerlingen echter ongeveer hetzelfde.
loading...

Landelijk

AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

Het aandeel gediplomeerden met een natuur- en scheikundeprofiel (NaSk) heeft de laatste tien jaren enigszins geschommeld binnen de gemengde (vmbo-gl) en theoretische (vmbo-tl) leerweg. Binnen vmbo-gl daalde het aandeel van 36% in 2009/10 naar 34% in 2012/13 en steeg vervolgens tot 41% in 2018/19. In 2019/20 is het aandeel 39% en daarmee iets lager dan de voorgaande jaren.1 Binnen vmbo-tl daalde het aandeel licht van 37% in 2009/10 naar 36% in 2011/12. Daarna nam het aandeel toe tot 41% in 2015/16. Dit percentage is een aantal jaren gelijk gebleven. Vanaf 2018/19 is echter een daling zichtbaar. In het laatste peiljaar - gediplomeerden 2019/20 - is het aandeel drie procentpunt afgenomen ten opzichte van 2015/16 tot 38%.

In de figuur vallen de grafieklijnen van vmbo-tl en totaal vmbo-gl/tl over elkaar, omdat de percentages gelijk aan elkaar zijn.

Het aandeel meisjes met een diploma met NaSk in het vakkenpakket is gestegen in de afgelopen jaren, ten opzichte van alle gediplomeerde meisjes binnen de gemengde en theoretische leerweg. In vmbo-gl bedroeg het percentage 24% in 2019/20, een stijging ten opzichte van de 18% in 2009/10. In 2019/20 is het percentage van 24% een procentpunt gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. Bij jongens schommelde het aandeel de afgelopen tien jaar. In 2009/10 was het aandeel met NaSk-gediplomeerden 57%, in 2019/20 iets lager, 55%.

In vmbo-tl vond een flinke groei plaats en steeg het percentage meisjes dat een technisch diploma ontving van 21% in 2009/10 naar 29% in 2016/17. In 2018/19 daalde het aandeel licht naar 28% en dat is in 2019/20 gelijk gebleven. Bij jongens daarentegen is het aandeel de laatste jaren gedaald. In 2015/16 diplomeerde 54% van de jongens met NaSk, in 2019/20 is dit 48%.

  • 1. In 2019/2020 is het centraal examen komen te vervallen door COVID-19.

Regionaal

AANDEEL BETATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

In de figuur is geografisch weergegeven welk deel van de leerlingen binnen de gemengde leerweg (vmbo-gl) en theoretische leerweg (vmbo-tl) natuur- en scheikunde in het examenpakket had.

In een aantal gemeenten deden in 2019/10 alle vmbo-gl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn de gemeenten Velsen (32 leerlingen) en Harlingen (15 leerlingen). Daarnaast waren er ook gemeenten met kleine aantallen gl-leerlingen waarvan allen diplomeerden met NaSk. Dit zijn Bronckhorst (2 leerlingen), Dantumadiel (6 leerlingen), Gooise Meren (2 leerlingen), Hollands Kroon (2 leerlingen), Noardeast-Fryslân (5 leerlingen), Sliedrecht (2 leerlingen), en Wijchen (1 leerling). Landelijk gezien diplomeert 39% van de gl-leerlingen met natuur- en scheikunde.

In een tweetal gemeenten deden in 2019/20 alle vmbo-tl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn Molenlanden (22 leerlingen) en Montfoort (12 leerlingen). Landelijk gezien ligt het percentage op 38%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

loading...
loading...

AANTAL GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK VMBO-GL/TL

Het aantal gediplomeerden bètatechniek (NaSk) binnen vmbo-gl was afgelopen tien jaar redelijk stabiel en kende een schommeling in de vorm van een lichte daling en vervolgens een stijging. In vmbo-gl steeg over het geheel genomen het aantal NaSk-gediplomeerden van 2.101 in 2009/10 tot 2.716 in 2019/20. Het aantal gediplomeerden bètatechniek (NaSk) binnen vmbo-tl schommelde laatste jaren sterker, net als het relatieve aandeel. Binnen vmbo-tl waren er 15.304 NaSk-gediplomeerden in 2009/10. Dit daalde twee jaar, tot 2011/12. Vervolgens steeg het tot 19.652 in 2015/16. Sindsdien is het aantal licht gedaald tot 18.426 gediplomeerden in 2019/20.

Het aantal meisjes met een bètatechnisch diploma is afgelopen tien jaar toegenomen van 569 naar 859 bij vmbo-gl en van 4.312 naar 6.672 bij vmbo-tl. De toename in bètatechnische diploma’s bij vmbo-tl vond specifiek plaats in de periode 2011/12 (4.157 meisjes) tot 2016/17 (6.817 meisjes). Na 2016/17 is het aantal bij vmbo-tl juist iets afgenomen tot 6.386 in 2018/19. In 2019/20 is het weer licht toegenomen tot 6.672. Het aantal jongens met een bètatechnisch diploma steeg eveneens in de afgelopen tien jaar. Het gaat om een toename van 1.532 naar 1.857 bij vmbo-gl en een lichte toename van 10.992 naar 11.754 bij vmbo-tl. De stijging bij vmbo-tl komt door een toename in de periode tussen 2009/10 en 2015/16; sinds 2015/16 daalt bij vmbo-tl het aantal jongens dat diplomeert met NaSk licht (van 13.034 in 2015/16 tot 11.754 in 2019/20).

loading...

Landelijk

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BÈTATECHNISCH MBO

Van de leerlingen in het vmbo, over alle leerwegen gezien, kiest 29%1 voor een bètatechnische vervolgopleiding in het mbo, bij de gediplomeerden tien jaar ervoor was dit aandeel hetzelfde. Tussen de leerwegen zijn wel verschillen op te merken.

Binnen de theoretische leerweg (vmbo-tl) is het percentage leerlingen dat kiest voor een vervolgopleiding in de bètatechniek lager dan onder leerlingen binnen vmbo-bb/-kb/-gl. Dit verschil is de laatste twee jaar groter geworden door een daling. Van de tl-leerlingen die in 2017/18 diplomeerden koos 28% een bètatechnische mbo-studie. Van de gediplomeerden in 2019/20 koos 25% voor bètatechniek. Binnen vmbo-gl is het percentage toegenomen van 27% in 2009/10 naar 30% in 2019/20. Bij vmbo-kb is het aandeel met 31% hetzelfde in 2019/20 als in 2009/10. Binnen vmbo-bb is het percentage leerlingen dat doorstroomt naar een bètatechnische studie gedaald van 33% in 2009/10 naar 31% in 2012/13 en vervolgens gestegen naar 33% in 2017/18. Dit is in het opeenvolgende jaren (2018/19 en 2019/20) gelijk gebleven op 33%.

In het filter ‘profiel’ is te zien van de leerwegen met profielen (bb, kb en gl) hoe groot de relatieve doorstroom is. Vanuit bètatechnische profielen is deze doorstroom relatief groot. Bij Bouwen, wonen en interieur is dit 74%, Maritiem en techniek 58%, Media, vormgeving en ICT 64%, Mobiliteit en transport 78% en Produceren, installeren en energie 82%.

Meisjes stromen minder vaak door naar een bètatechnische mbo-studie (9%) dan jongens (46%). Jongens stromen vanuit vmbo-bb/-kb/-gl relatief vaak door naar bètatechnisch mbo (51% tot 52%). Meisjes stromen vanuit die leerwegen minder vaak door; 5% vanuit vmbo-bb, 8% vanuit vmbo-kb en 11% vanuit vmbo-gl. Jongens stromen vanuit vmbo-tl minder vaak door (39%) dan vanuit de andere leerwegen in het vmbo. Het aandeel jongens dat vanuit vmbo-tl doorstroomt naar een bètatechnische mbo-studie is laatste twee jaar gedaald van 43% in 2017/18 naar 39% in 2019/20. Het aandeel meisjes dat vanuit vmbo-tl doorstroomt naar bètatechnisch mbo is afgelopen jaar gelijk gebleven op 11%.

  • 1. Bij het berekenen van deze percentages is uitgegaan van gediplomeerden die niet doorstromen naar havo en direct doorstromen naar het mbo.

Regionaal

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BETATECHNISCH MBO

In de figuur is per gemeente zichtbaar welk deel van de vmbo-leerlingen doorstroomt naar een technische mbo-studie. In de filters kan per leerweg en per profiel bekeken worden hoe groot de doorstroom is. Filter diplomajaar 2019 betreft vmbo-leerlingen die slaagden in 2019/20 en startten met een bètatechnische opleiding in het mbo in 2020/21.

De gemeente met relatief de grootste doorstroom van alle leerwegen in het vmbo naar bètatechnisch mbo is Berg en Dal, met een percentage van 53%; 37 leerlingen die hun diploma in 2019/20 haalden, kozen in 2020/21 een bètatechnische mbo-studie. Landelijk gezien is de doorstroom vanuit vmbo naar bètatechnisch mbo een stuk lager, namelijk 29%.

Binnen vmbo-bb is de doorstroom relatief het grootst in Geertruidenberg (87%), waar 13 leerlingen van vmbo-bb doorstroomden naar een bètatechnische mbo-studie in 2020/21. Landelijk ligt het percentage doorstroom naar bètatechniek vanuit vmbo-bb op 33%.

Binnen vmbo-kb is de doorstroom naar een bètatechnische opleiding relatief het grootst in Harlingen met 66% van de leerlingen die een bètatechnische mbo-studie startten in 2020/21. Het gaat daarbij om 25 leerlingen. Het landelijke percentage is 31%.

Binnen vmbo-gl is de doorstroom 100% in zes gemeenten, waaronder vijf gemeenten met kleine aantallen gl-leerlingen. Dit zijn de gemeenten Harlingen (15 leerlingen) en kleine aantallen in Hollands Kroon (2 leerlingen), Nunspeet (1 leerling), Sliedrecht (2 leerlingen), Someren (1 leerling) en West Betuwe (1 leerling). Het landelijk gemiddelde ligt op 30%.

In Terschelling stroomden relatief de meeste tl-leerlingen door naar een bètatechnische mbo-studie in 2020/21, 63% (5 leerlingen). Dit is aanzienlijk hoger dan het landelijke percentage van 25%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

loading...

Subsidieregeling Sterk Techniekonderwijs in het vmbo

Vanaf september 2018 wordt er vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap gemiddeld €100 miljoen per jaar extra geïnvesteerd in sterk techniekonderwijs op het vmbo. De doelstelling is werken aan een duurzaam, landelijk dekkend en kwalitatief sterk technisch onderwijs. In 2018 en 2019 is er direct geld beschikbaar gesteld aan alle technische vmbo-scholen waarmee ze kunnen investeren in bijvoorbeeld machines, materialen en mensen. Van 2020 – 2023 worden de middelen ingezet voor de uitvoering van regionale plannen. Deze plannen worden uitgevoerd door samenwerkingsverbanden van vmbo-scholen, mbo-instellingen, het bedrijfsleven en regionale overheden.

In 2021 zijn er 77 STO-regio’s actief. In totaal zijn er 677 schoolvestigingen in het voorgezet onderwijs en 51 mbo-instellingen betrokken bij Sterk Techniekonderwijs (STO), dat daarmee een landelijke dekking kent. Van de vmbo-vestigingen met leerlingen in technische profielen zijn er 269 van de 274 vestigingen betrokken (98%). Van het vmbo in het algemeen (alle leerwegen) is 60% van de vestigingen betrokken bij STO (556 van de 921). Van de mbo-scholen met minimaal één technische opleiding is 82% betrokken bij STO (51 van de 62 instellingen).

Jet-Net & TechNet

Jet-Net & TechNet is een netwerk van honderden bedrijven en scholen met als doel om jongeren een reëel en positief beeld te geven van technische beroepen. Jet-Net & TechNet koppelt bedrijven en scholen aan elkaar om meer jongeren bewust te laten kiezen voor een technische vervolgopleiding. Zowel landelijk als regionaal brengt Jet-Net & TechNet leerlingen en docenten in contact met (contexten uit) het bedrijfsleven om hen te laten ervaren hoe inspirerend, uitdagend en fascinerend een baan in de techniek, technologie en ICT kan zijn.

In 2020 waren 433 schoolvestigingen in het voortgezet onderwijs aangesloten bij Jet-Net & TechNet en 2.079 bedrijven.

158 scholen schreven zich in voor de Expeditie 7 Werelden. Op dit online platform ontdekken leerlingen een variatie aan technische beroepen en bedrijven. 35 scholen deden mee aan de online variant van Meet the Boss, een enerverende debatwedstrijd voor scholen en bedrijven over technologie en maatschappij.

Ook registreerden zich 188 nieuwe bedrijven op het Jet-Net & TechNet loket. 350 professionals uit het bedrijfsleven lieten zich trainen in het geven van een gastles die jongeren aanspreekt. De training werd gewaardeerd met een 8.0. Ruim 2.500 docenten en decanen werden ondersteund met kennis en tips voor een kwalitatief goede uitvoering van LOB-activiteiten via het Jet-Net & TechNet loket.

Voor decanen, mentoren en docenten in het voortgezet onderwijs blijven de inzichten uit het BètaMentality-model en de 7 werelden van techniek een waardevolle bron van inspiratie voor hun lessen in LOB, techniek of technologie. In totaal namen in 2020 1.440 personen deel aan workshops/webinars, werden door 510 personen van scholen in het voortgezet-onderwijsmaterialen gedownload en volgden ruim 21.000 mensen de online updates voor het voortgezet onderwijs.

JINC: technische bliksemstages

JINC is een non-profitorganisatie die jongeren helpt bij een goede start op de arbeidsmarkt. In 2019 hebben 4.637 vmbo-leerlingen een technische Bliksemstage gevolgd.1 Dat is een stijging ten opzichte van 2018, toen 3.532 vmbo-leerlingen een technische bliksemstage volgden. Een Bliksemstage is een bedrijfsbezoek, waarbij leerlingen zelf aan de slag gaan binnen het betreffende bedrijf. Het doel is dat de leerlingen beter in staat zijn een keuze te maken voor een sector of vervolgopleiding.

  • 1. Cijfers van 2019 worden getoond, omdat door de coronapandemie geen representatieve cijfers van 2020 beschikbaar zijn.

VHTO: meisjes en techniek/ICT

 

VHTO zet zich landelijk in om de participatie van meisjes/vrouwen in bèta/techniek/ICT te vergroten. VHTO heeft in 2019 veel voorlichtingsactiviteiten over bèta, techniek en ICT uitgevoerd met leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs. Bij deze activiteiten worden vrouwelijke professionals en studenten als rolmodellen betrokken.

In het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) zijn in 2020 zijn in totaal 43 voorlichtingen georganiseerd, waarvan 8 op vmbo-scholen en de rest op havo/vwo-scholen.

In totaal hebben hieraan 1.627 meisjes meegedaan. De voorlichtingen die gepland stonden voor maart en april werden helaas door de coronapandemie geannuleerd. De voorlichtingen vanaf mei t/m december hebben online plaatsgevonden.