Vmbo

Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en bedrijfsleven werken op regionaal niveau nauw samen aan de vergroting van de instroom van techniekleerlingen en goede doorstroom van leerlingen naar vervolgonderwijs. Zo worden de jongeren van nu goed voorbereid op de banen van de toekomst.

loading...

Landelijk

Aandeel leerlingen bètatechniek vmbo-bb/kb/GL (3e leerjaar)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) stabiliseert de trend van het aandeel leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting zich na een daling in de periode 2009/10 tot 2012/13. De daling in die periode heeft met name te maken met de invoer van het profiel “Dienstverlening en Producten”, dat niet wordt gerekend tot de technische profielen. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel 'Dienstverlening en producten' een technisch component bevat.

Bij vmbo-bb koos 29% van de leerlingen voor een bètatechnisch profiel in 2009/10 en dit daalde naar 24% in 2012/13. Dit is sindsdien ongeveer constant gebleven; in 2019/20 is dit percentage 23%. Bij vmbo-kb is de afname in deze tijdsperiode van 25% (2009/10) naar 22% (2012/13). Dit percentage is in 2019/20 hetzelfde, 22%. Binnen vmbo-gl is het aandeel al een aantal jaren rond de 9%, zo ook in 2019/20. Dit is wel lager ten opzichte van tien jaar ervoor (2009/10, 13%).

Bij vmbo-bb en vmbo-kb is er -in tegenstelling tot de algemene dalende trend- bij meisjes juist een stijgende trend geweest. Het aandeel meisjes van het totale aantal meisjes binnen vmbo-bb dat kiest voor bètatechniek is verdubbeld van 2% in 2009/10 naar 4% in 2017/18. Dit percentage is gelijkgebleven tot en met 2019/20. Binnen vmbo-kb is het aandeel meisjes dat kiest voor de bètatechniek -ten opzichte van alle meisjes binnen vmbo-kb- gestegen van 3% in 2009/10 naar 5% in 2016/17. Dit percentage is in 2019/20 nog steeds 5%.

Regionaal

AANDEEL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR) 

Per gemeente is zichtbaar welk deel van de leerlingen binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb), kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) en gemengde leerweg (vmbo-gl) kiest voor een technisch profiel in het derde leerjaar. Wel moet worden aangemerkt dat het profiel “Dienstverlening en producten” een technisch component bevat, maar niet wordt gerekend tot de technische profielen.

Binnen vmbo-bb is Geertruidenberg de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen dat een technisch profiel volgt in het derde leerjaar van schooljaar 2019/20 (100%; 12 leerlingen). Dat is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde van 23%.

Binnen vmbo-kb is de Utrechtse Heuvelrug de gemeente met relatief het hoogste percentage leerlingen in het derde leerjaar met een technisch profiel (63%; 24 leerlingen). Het landelijk gemiddelde ligt met 22% een stuk lager.

Binnen vmbo-gl zijn er meerdere gemeenten waarbij alle leerlingen, dus 100%, in het derde leerjaar een technisch profiel kiest in 2019/20. Dit zijn Amstelveen (37 leerlingen), Schouwen-Duiveland (3 leerlingen), Nissewaard (17 leerlingen) en Velsen (28 leerlingen). Landelijk gezien kiest 9% van de gl-leerlingen voor een technisch profiel.

Open het kaartje hier in een groter scherm. 

loading...
loading...

AANTAL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK VMBO-BB/KB/GL (3E LEERJAAR)

Binnen de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb) is het aantal leerlingen dat in het derde leerjaar kiest voor een bètatechnische richting afgenomen van 7.152 in 2009/10 naar 4.001 in 2019/20. Deze afname heeft te maken met zowel een afname van het totaal aantal leerlingen in vmbo-bb als met een lager aandeel leerlingen dat kiest voor de bètatechniek. Het totale aantal leerlingen in het derde leerjaar van vmbo-bb is gedaald van 24.846 in 2009/10 tot 17.332 in 2019/20. Deze daling in het totale aantal leerlingen heeft met name te maken met opwaartse druk: leerlingen kiezen vaker voor een hoger onderwijsniveau. Wel moet worden opgemerkt dat het aantal meisjes in een bètatechnisch profiel in die periode juist is toegenomen van 248 naar 263.

Het absolute aantal leerlingen binnen de kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-kb) dat kiest voor een bètatechnische richting is afgenomen van 6.993 in 2009/10 naar 6.307 in 2019/20. Hierbij is geen sprake van lagere totaal aantallen; afname is te wijten aan een lager aandeel dat kiest voor een bètatechnisch profiel. Het aantal meisjes binnen vmbo-kb met een bètatechnisch profiel is tussen 2009/10 en 2019/20 wel toegenomen van 391 naar 695.

De gemengde leerweg (vmbo-gl) laat een flinke daling zien in het aantal leerlingen dat kiest voor een bètatechnische richting. Het aantal leerlingen in het derde leerjaar is gedaald van 2.061 in 2009/10 naar 1.455 in 2019/20. De eerder genoemde daling geldt ook voor het aantal meisjes dat deze richting kiest, dit is namelijk afgenomen van 553 in 2009/10 naar 296 in 2019/20.

loading...

Landelijk

AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

Het aandeel gediplomeerden met een natuur- en scheikundeprofiel (NaSk) heeft de laatste tien jaren enigszins geschommeld binnen de gemengde (vmbo-gl) en theoretische (vmbo-tl) leerweg. Binnen vmbo-gl daalde het aandeel van 39% in 2008/09 tot 34% in 2012/13 en steeg vervolgens tot 40% in 2015/16. Sindsdien is het aandeel gelijkgebleven op 40%. Binnen vmbo-tl daalde het aandeel licht van 37% in 2008/09 naar 36% in 2011/12. Daarna nam het aandeel toe tot 41% in 2015/16. Dit percentage is een aantal jaren gelijkgebleven. In het laatste peiljaar -gediplomeerden 2018/19- is het aandeel een procentpunt afgenomen tot 40%.

In de figuur vallen de grafieklijnen van vmbo-tl en totaal vmbo-gl/tl over elkaar, omdat de percentages gelijk aan elkaar zijn.

Het aandeel meisjes met een diploma met NaSk in het vakkenpakket is gestegen in de afgelopen jaren, ten opzichte van alle gediplomeerde meisjes binnen de gemengde en theoretische leerweg. In vmbo-gl bedroeg het percentage 24% in 2017/18, een stijging ten opzichte van de 21% in 2008/09. In 2018/19 is het percentage van 24% gelijkgebleven ten opzichte van het jaar ervoor. In vmbo-tl vond een flinke groei plaats en steeg het percentage meisjes dat een technisch diploma ontving van 21% in 2008/09 naar 29% in 2017/18. In het jaar erop (2018/19) is het aandeel wel licht gedaald naar 28%.

Regionaal

AANDEEL BETATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL

In de figuur is geografisch weergegeven welk deel van de leerlingen binnen de gemengde leerweg (vmbo-gl) en theoretische leerweg (vmbo-tl) natuur- en scheikunde in het examenpakket had.

In een aantal gemeenten deden in 2018/19 alle vmbo-gl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn de gemeenten Harlingen (22 leerlingen) en Velsen (19 leerlingen). Daarnaast gold dit ook voor enkele gemeenten met kleine aantallen gl-leerlingen: Gooise Meren (2 leerlingen), Helmond (2 leerlingen), Lelystad (1 leerling), Oegstgeest (4 leerlingen) en Sliedrecht (3 leerlingen). Landelijk gezien diplomeert 40% van de gl-leerlingen met natuur- en scheikunde.

In een viertal gemeenten deden in 2018/19 alle vmbo-tl-leerlingen examen in natuur- en scheikunde (100%). Dit zijn Molenlanden (22 leerlingen) en Montfoort (15 leerlingen) en met kleine aantallen ook Sint Anthonis (1 leerling) en Staphorst (1 leerling). Landelijk gezien ligt het percentage op 40%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

loading...
loading...

AANTAL GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK VMBO-GL/TL

Het aantal gediplomeerden bètatechniek (NaSk) binnen vmbo-gl was afgelopen tien jaar redelijk stabiel en kende een schommeling in de vorm van een lichte daling en vervolgens een stijging. In vmbo-gl steeg over het geheel genomen het aantal NaSk-gediplomeerden van 2.363 in 2008/09 tot 2.740 in 2018/19. Het aantal gediplomeerden bètatechniek (NaSk) binnen vmbo-tl schommelde laatste jaren sterker, net als het relatieve aandeel. Binnen vmbo-tl waren er 15.427 NaSk-gediplomeerden in 2008/09. Dit daalde een aantal jaren, tot 2011/12. Vervolgens steeg het tot 19.652 in 2015/16. Sindsdien is het aantal licht gedaald tot 18.216 gediplomeerden in 2018/19.

Het aantal meisjes met een bètatechnisch diploma is afgelopen tien jaar toegenomen van 659 naar 870 bij vmbo-gl en van 4.250 naar 6.361 bij vmbo-tl. De toename in bètatechnische diploma’s bij vmbo-tl vond specifiek plaats in de periode 2011/12 (4.157 meisjes) tot 2016/17 (6.817 meisjes). Na 2016/17 is het aantal bij vmbo-tl juist iets afgenomen tot 6.361 in 2018/19.

loading...

Landelijk

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BÈTATECHNISCH MBO

Van de leerlingen in het vmbo, over alle leerwegen gezien, kiest 30%1 voor een bètatechnische vervolgopleiding in het mbo, bij gediplomeerden 2008/09 was dit aandeel 29%. Tussen de leerwegen zijn wel kleine verschillen op te merken.

 

Binnen de theoretische leerweg (vmbo-tl) is het percentage leerlingen dat kiest voor een vervolgopleiding in de bètatechniek iets lager (27%) dan onder leerlingen binnen het bb/kb/gl. Wel is het percentage licht toegenomen sinds 2008/09, toen stroomde 25% door naar een bètatechnische studie. Binnen vmbo-gl is het percentage toegenomen van 28% in 2008/09 naar 31% in 2018/19. Bij vmbo-kb is het aandeel licht toegenomen van 30% naar 32%. Binnen vmbo-bb is het percentage leerlingen dat doorstroomt naar een bètatechnische studie gedaald van 34% in 2008/09 naar 31% in 2012/13 en vervolgens gestegen naar 33% in 2017/18. Dit is in het opvolgende jaar (2018/19) gelijkgebleven op 33%.

In het filter ‘profiel’ is te zien van de leerwegen met profielen (bb, kb en gl) hoe groot de relatieve doorstroom is. Vanuit bètatechnische profielen is deze doorstroom relatief groot. Bij Bouwen, wonen en interieur is dit 76%, Maritiem en techniek 55%, Media, vormgeving en ICT 65%, Mobiliteit en transport 80% en Produceren, installeren en energie 84%.

  • 1. Bij het berekenen van deze percentages is uitgegaan van gediplomeerden die niet doorstromen naar havo en direct doorstromen naar het mbo. In de grafiek staat diplomajaar 2018/19 voor scholieren die hun diploma haalden in 2018/19 en startten met een bètatechnische opleiding in het mbo in 2019/20.

Regionaal

DOORSTROOM LEERLINGEN VMBO NAAR BETATECHNISCH MBO

In de figuur is per gemeente zichtbaar welk deel van de vmbo-leerlingen doorstroomt naar een technische mbo-studie. In de filters kan per leerweg en per profiel bekeken worden hoe groot de doorstroom is. Filter diplomajaar 2018 betreft vmbo-leerlingen die slaagden in 2018/19 en startten met een bètatechnische opleiding in het mbo in 2019/20.

De gemeente met relatief de grootste doorstroom van alle leerwegen in het vmbo naar bètatechnisch mbo is Baarle-Nassau, met een percentage van 53%; 25 leerlingen die hun diploma in 2018/19 haalden, kozen in 2019/20 een bètatechnische mbo-studie. Landelijk gezien is de doorstroom vanuit vmbo naar bètatechnisch mbo een stuk lager, namelijk 30%.

Binnen vmbo-bb is de doorstroom relatief het grootst in Medemblik (63%), waar 5 leerlingen in vmbo-bb doorstroomden naar mbo en kozen voor een bètatechnische studie in 2019/20. Daarna is de doorstroom vanuit vmbo-bb naar bètatechniek het hoogst in Tubbergen (60%, 12 leerlingen). Landelijk ligt het percentage doorstroom naar bètatechniek vanuit vmbo-bb op 33%.

Binnen vmbo-kb is de doorstroom naar een bètatechnische opleiding relatief het grootst in Geertruidenberg met 59% van de leerlingen die een bètatechnische mbo-studie startten in 2019/20. Het gaat daarbij om 26 leerlingen. Het landelijke percentage is 32%.

Binnen vmbo-gl is de doorstroom het hoogst in Harlingen, 95%. 21 leerlingen van de gemengde leerweg begonnen in 2019/20 een bètatechnische mbo-studie. Dit percentage is veel hoger dan het landelijk gemiddelde van 31%.

In Terschelling stromen relatief de meeste tl-leerlingen door naar een bètatechnische mbo-studie in 2019/20, 67% (8 leerlingen). Dit is aanzienlijk hoger dan het landelijke percentage van 27%.

Open het kaartje hier in een groter scherm.

loading...

Subsidieregeling Sterk Techniekonderwijs in het vmbo

Vanaf september 2018 wordt er vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gemiddeld €100 miljoen per jaar extra geïnvesteerd in techniekonderwijs op het vmbo. De doelstelling is werken aan een duurzaam, landelijk dekkend en kwalitatief sterk technisch onderwijs. In 2018 en 2019 is er direct geld beschikbaar gesteld aan alle technische vmbo-scholen waarmee ze kunnen investeren in bijvoorbeeld machines, materialen en mensen. Van 2020 – 2023 worden de middelen ingezet voor de uitvoering van regionale plannen. Deze plannen worden uitgevoerd door publiek-private  samenwerkingsverbanden van vmbo-scholen, mbo-instellingen, het bedrijfsleven en regionale overheden. In 2019 hebben 78 regio’s een plan ingediend. In totaal zijn er 694 schoolvestigingen in het voortgezet onderwijs en 51 mbo-instellingen betrokken bij Sterk Techniekonderwijs (STO), dat daarmee een landelijke dekking kent. Van de vmbo-vestigingen met leerlingen in technische profielen zijn er 268 van de 279 vestigingen betrokken (96%). Van vmbo in het algemeen (alle leerwegen) is 63% van de vestigingen betrokken bij STO (592 van de 939). Van de mbo-scholen met minimaal één technische opleiding is 82% betrokken bij STO (51 van de 62 instellingen).

Jet-Net & TechNet

Jet-Net & TechNet is een netwerk van honderden bedrijven en scholen met als doel om jongeren een reëel en positief beeld te geven van technische beroepen. Jet-Net & TechNet koppelt bedrijven en scholen aan elkaar om meer jongeren bewust te laten kiezen voor een technische vervolgopleiding. Zowel landelijk als regionaal brengt Jet-Net & TechNet leerlingen en docenten in contact met (contexten uit) het bedrijfsleven om hen te laten ervaren hoe inspirerend, uitdagend en fasci­nerend een baan in de techniek, technologie en ICT kan zijn.

In 2019 waren 390 schoolvestigingen in het voortgezet onderwijs aangesloten bij Jet-Net & TechNet en 2.614 bedrijven.

4.500 leerlingen van 134 scholen deden mee aan de Career Days. Bij een Career Day ontdekken leerlingen met een technisch profiel uit 3 vmbo, 4 havo en 5 vwo een variatie aan technische beroepen en bedrijven. 540 examenleerlingen bezochten 23 bedrijven tijdens de Careerdays-on-Tour. 140 vmbo-leerlingen van 4 scholen en bedrijven deden mee aan de Meet the Boss try-out voor vmbo, een enerverende debatwedstrijd voor scholen en bedrijven over technologie en maatschappij. In 2019 registreerden 81 bedrijven zich op Gastlessen, zo geregeld, mede dankzij een goede samenwerking met de FME en Innovam. 207 professionals uit het bedrijfsleven lieten zich trainen in het geven van een gastles die jongeren aanspreekt. De training werd gewaardeerd met een 7.9. Ruim 4.000 docenten en decanen werden ondersteund met kennis en tips voor een kwalitatief goede uitvoering van LOB-activiteiten via Gastlessen, zo geregeld.

Voor decanen, mentoren en docenten in het voortgezet onderwijs blijven de inzichten uit het BètaMentality-model en de 7 werelden van techniek een waardevolle bron van inspiratie voor hun lessen in LOB, techniek of technologie. In totaal werden in 2019 39 workshops/presentaties verzorgd, door 946 personen van 258 scholen vo-materialen gedownload en volgden ruim 19.000 mensen de online updates voor het voortgezet onderwijs.

Toptechniek in bedrijf

Het programma Toptechniek in bedrijf zet zich ervoor in dat meer jongeren op het vmbo voor bètatechniek kiezen en aansluitend succesvol doorstromen naar een bètatechnische mbo-opleiding. In 2012 is het programma gestart met 17 regio’s en is sindsdien uitgebreid naar 28 regio’s. Binnen de regio’s werken onderwijs (vmbo en mbo), bedrijfsleven en overheid samen aan doorlopende leerlijnen, onderwijsvernieuwing, professionalisering van docenten, macrodoelmatigheid en loopbaanoriëntatie en -begeleiding. Binnen de Toptechniek in bedrijf-regio’s werken 383 vmbo-vestigingen1 en 39 mbo-instellingen samen. Het subsidiekader biedt ruimte voor nog twee nieuwe netwerken.

  • 1. De scholen uit het M-Tech-programma, dat zich specifiek richtte op bètatechniek op vmbo-tl, zijn sinds 2018/19 opgenomen in de netwerken van Toptechniek in bedrijf.

JINC: technische bliksemstages

JINC is een non-profitorganisatie die jongeren helpt bij een goede start op de arbeidsmarkt. In 2019 hebben 4.637 vmbo-leerlingen een technische Bliksemstage gevolgd. Dat is een stijging ten opzichte van 2018, toen 3.532 vmbo-leerlingen een technische bliksemstage volgden. Een Bliksemstage is een bedrijfsbezoek, waarbij leerlingen zelf aan de slag gaan binnen het betreffende bedrijf. Het doel is dat de leerlingen beter in staat zijn een keuze te maken voor een sector of vervolgopleiding.

VHTO: meisjes en techniek/ICT

VHTO zet zich landelijk in om de participatie van meisjes/vrouwen in bèta/techniek/ICT te vergroten. VHTO heeft in 2019 veel voorlichtingsactiviteiten over bèta, techniek en ICT uitgevoerd met leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs. Bij deze activiteiten worden vrouwelijke professionals en studenten als rolmodellen betrokken.

In het voortgezet onderwijs (vmbo, havo, vwo) zijn voor 3.475 meisjes speeddates en work-shadowing-events georganiseerd met 382 vrouwelijke professionals rond keuzemomenten.